သင္မသိေသးတဲ့ ျမင္းေတြအေၾကာင္း (သုိ႔) ျမင္းေတြရဲ႕ ထူးထူးျခားျခားအခ်က္မ်ား

Posted on

ျမင္းေတြကုိ ယခုအခါ သိပ္မသုံးၾကေတာ့ေပမယ့္ ေရွးအခါကေတာ့ ျမင္းေတြဟာ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းအတြက္ မရွိမျဖစ္ဆုိတာ သိၾကမွာပါ။ အဲဒီျမင္းေတြရဲ႕အေၾကာင္းကုိ ဗဟုသုတအေနနဲ႔ မွ်ေ၀လုိက္ပါတယ္။

ျမင္းေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္သန္းေပါင္း ၄၅သန္းခန္႔က ရွိခဲ့တဲ့ Eohippus ဆုိတဲ့ တိရစာၦန္ကေန ဆင္းသက္လာပါတယ္။

ျမင္းေတြကုိ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀၀ ခန္႔(ဘီစီ ၃၀၀၀ ၀န္းက်င္) ကတည္းက အာရွအလယ္ပုိင္းမွာ အိမ္ေမြးတိရစာၦန္အျဖစ္အသုံးခ်ေနပါၿပီ။

ကမာၻေပၚမွာ ျမင္းမ်ဳိးကြဲေပါင္း ၃၀၀ ေက်ာ္ ရွိၿပီး အေကာင္အေရအတြက္နဲ႔ဆုိရင္ေတာ့ သန္း ၆၀ ေက်ာ္ ရွိပါတယ္။

ယေန႔မွာ ျမင္းအမ်ဳိးအစားတုိင္းနီးပါးကုိ လုပ္ငန္းေတြမွာအသုံးခ်ေနေပမယ့္ Przewalski လုိ႔ေခၚတဲ့ ျမင္းရုိင္းတစ္မ်ဳိးလည္း ရွိပါေသးတယ္။ သူ႔ကုိ ေတာ့ မြန္ဂုိလီးယားမွာ တခါတရံရွားပါးစြာ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။

ျမင္းကို horse လုိ႔ၿခဳံၿပီးေခၚၾကေပမယ့္ ျမင္းထီးကို stallion လုိ႔ေခၚၿပီး ျမင္းမကုိ mare လို႔ေခၚပါတယ္။

ပုံမွန္အားျဖင့္ ျမင္းေတြဟာ ၅၆ လက္မ ကေန ၇၂လက္ခန္႔ျမင့္ၿပီး အေလးခ်ိန္ ၈၄၀ေပါင္ ကေန ၂၂၀၀ ေပါင္အထိ ရွိတတ္ပါတယ္။

ျမင္းေတြဟာ အၾကားအာရုံ နဲ႔ အရသာခံတဲ့ အာရုံေတြမွာ အထူးေကာင္းမြန္ၾကပါတယ္။ အသိဥာဏ္ရွိၿပီး လူေတြနဲ႔လြယ္ကူစြာအကြ်မ္းတ၀င္ျဖစ္တတ္တဲ့ တိရစာၦန္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕မ်က္လုံးေတြဟာ ကမာၻ႔ကုန္းေနသတၱ၀ါေတြထဲမွာ အႀကီးဆုံးျဖစ္ပါတယ္။

ပုံမွန္အရြယ္ေရာက္ၿပီး ျမင္းတစ္ေကာင္မွာ အရုိးေပါင္း ၂၀၅ ခု ပါရွိပါတယ္။

ျမင္းေတြရဲ႕ပုံမွန္သြားႏႈန္းကေတာ့ တစ္နာရီ ၂၅မုိင္ကေန ၃၀မုိင္ျဖစ္ၿပီး အျမန္ဆုံးစံခ်ိန္တင္ထားတဲ့ျမင္းကေတာ့ တစ္နာရီကုိ ၅၅မုိင္ႏႈန္းအထိ ျမန္ပါတယ္။

ျမင္းေတြဟာ ရဲဌာနေတြအတြက္လည္း အလြန္အသုံး၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ပထမဆုံးအေနနဲ႔ လန္ဒန္ရဲေတြက ၁၇ရာစုမွာ စသုံးခဲ့ၿပီး မၾကာမီမွာ အေမရိကန္ နဲ႔ ၾသစေၾတးလ်တုိ႔ကပါ လုိက္သုံးခဲ့ၿပီး ျမင္းေတြအရမ္းေပၚျပဴလာျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀ရာစုမွာ ေမာ္ေတာ္ကားေတြေပၚလာၿပီးေနာက္မွာ ျမင္းအသုံးျပဳမႈလည္း နည္းသြားပါတယ္။

ျမင္းေတြဟာ အိမ္ေမြးတိရစာၦန္ျဖစ္ေနေပမယ့္ ေတာထဲကိုျပန္လႊတ္လုိက္ရင္လည္း ေတာရုိင္းသဘာ၀နဲ႔ ခ်က္ခ်င္း အကြ်မ္းတ၀င္ျဖစ္တဲ့ တိရစာၦန္ေတြျဖစ္ပါတယ္။

ျမင္းေတြဟာ ဟီသံအတုိးအက်ယ္လုပ္တာ ၊ ႏွာမႈတ္တာ ၊ ေခါင္းယမ္းတာ စတာေတြနဲ႔ သူ႔ရဲ႕အမူအရာကို လူေတြအကဲခတ္မိေအာင္ ေဖာ္ျပတတ္ပါတယ္။

ျမင္းမေတြဟာ ၁၁လကုိယ္၀န္ေဆာင္ၿပီး ျမင္းကေလးကုိ ေမြးပါတယ္။ ေမြးကာစျမင္းကေလးဟာ ခ်က္ခ်င္း ထေျပးႏုိင္ပါတယ္။ ၅ႏွစ္မွာေတာ့ အရြယ္ေရာက္ပါတယ္။ ျမင္းေတြရဲ႕ ပ်မ္းမွ်သက္တမ္းကေတာ့ ၂၅ႏွစ္ ျဖစ္ပါေပမယ့္ Old Billy ဆုိတဲ့ျမင္းကေတာ့ အသက္ ၆၂ႏွစ္ အထိရွည္ၿပီး စံခ်ိန္တင္ထားပါတယ္။

ျမင္းေတြဟာ ျမည္းေတြ ၊ ျမင္းၾကားေတြ နဲ႔ မိတ္လုိက္ႏုိင္စြမ္းလည္းရွိပါတယ္။ ျမင္းေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ဦးေခါင္းကို စက္၀ုိင္းတစ္ပတ္(၃၆၀ဒီဂရီ) နီးပါး လွည့္ပတ္ႏုိင္ၾကပါတယ္။

ျမင္းရဲ့ ထူးျခားခ်က္ တခုက သြားအေပၚေအာက္ အစံုပါတာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ခြာ လံုးျဖစ္ေနေတာ့ ေျမျပန္႕ေျမမာ လြင္ျပင္ က်ယ္ မ်ားမွာအေျပးသန္ ေျချမဲ ေစပါတယ္။ အိမ္ေမြးသတၱ၀ါ ေတြ ထဲ မွာ ဆင္ျပီးရင္ဒုတိယ အခန္႕ညားဆံုး သတၱ၀ါ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမင္းသားကုိႏုိင္ငံအမ်ားစုမွာ ပိတ္ပင္ထားေပမယ့္ ခြင့္ျပဳၿပီး အထူးတလည္စားတဲ့ႏုိင္ငံေတြရွိပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံက နာမည္ႀကီးျဖစ္ၿပီး သူတုိ႔ဟာ ျမင္းႏွလုံး နဲ႔ ဦးေႏွာက္ကို အလြန္ႀကဳိက္ၾကပါတယ္။
ကမာၻေပၚက ထင္ရွားတဲ့ျမင္းအမ်ဳိးအစားေတြရဲ႕ပုံရိပ္ေတြကုိ ဗဟုသုတအျဖစ္ ေဖာ္ျပလုိက္ပါတယ္။


သင်မသိသေးတဲ့ မြင်းတွေအကြောင်း (သို့) မြင်းတွေရဲ့ ထူးထူးခြားခြားအချက်များ (unicode)

မြင်းတွေကို ယခုအခါ သိပ်မသုံးကြတော့ပေမယ့် ရှေးအခါကတော့ မြင်းတွေဟာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းအတွက် မရှိမဖြစ်ဆိုတာ သိကြမှာပါ။ အဲဒီမြင်းတွေရဲ့အကြောင်းကို ဗဟုသုတအနေနဲ့ မျှဝေလိုက်ပါတယ်။

မြင်းတွေဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်သန်းပေါင်း ၄၅သန်းခန့်က ရှိခဲ့တဲ့ Eohippus ဆိုတဲ့ တိရစ္ဆာန်ကနေ ဆင်းသက်လာပါတယ်။

မြင်းတွေကို လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀ ခန့်(ဘီစီ ၃၀၀၀ ဝန်းကျင်) ကတည်းက အာရှအလယ်ပိုင်းမှာ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်အဖြစ်အသုံးချနေပါပြီ။

ကမ္ဘာပေါ်မှာ မြင်းမျိုးကွဲပေါင်း ၃၀၀ ကျော် ရှိပြီး အကောင်အရေအတွက်နဲ့ဆိုရင်တော့ သန်း ၆၀ ကျော် ရှိပါတယ်။

ယနေ့မှာ မြင်းအမျိုးအစားတိုင်းနီးပါးကို လုပ်ငန်းတွေမှာအသုံးချနေပေမယ့် Przewalski လို့ခေါ်တဲ့ မြင်းရိုင်းတစ်မျိုးလည်း ရှိပါသေးတယ်။ သူ့ကို တော့ မွန်ဂိုလီးယားမှာ တခါတရံရှားပါးစွာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။

မြင်းကို horse လို့ခြုံပြီးခေါ်ကြပေမယ့် မြင်းထီးကို stallion လို့ခေါ်ပြီး မြင်းမကို mare လို့ခေါ်ပါတယ်။

ပုံမှန်အားဖြင့် မြင်းတွေဟာ ၅၆ လက်မ ကနေ ၇၂လက်ခန့်မြင့်ပြီး အလေးချိန် ၈၄၀ပေါင် ကနေ ၂၂၀၀ ပေါင်အထိ ရှိတတ်ပါတယ်။

မြင်းတွေဟာ အကြားအာရုံ နဲ့ အရသာခံတဲ့ အာရုံတွေမှာ အထူးကောင်းမွန်ကြပါတယ်။ အသိဥာဏ်ရှိပြီး လူတွေနဲ့လွယ်ကူစွာအကျွမ်းတဝင်ဖြစ်တတ်တဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့မျက်လုံးတွေဟာ ကမ္ဘာ့ကုန်းနေသတ္တဝါတွေထဲမှာ အကြီးဆုံးဖြစ်ပါတယ်။

ပုံမှန်အရွယ်ရောက်ပြီး မြင်းတစ်ကောင်မှာ အရိုးပေါင်း ၂၀၅ ခု ပါရှိပါတယ်။

မြင်းတွေရဲ့ပုံမှန်သွားနှုန်းကတော့ တစ်နာရီ ၂၅မိုင်ကနေ ၃ဝမိုင်ဖြစ်ပြီး အမြန်ဆုံးစံချိန်တင်ထားတဲ့မြင်းကတော့ တစ်နာရီကို ၅၅မိုင်နှုန်းအထိ မြန်ပါတယ်။

မြင်းတွေဟာ ရဲဌာနတွေအတွက်လည်း အလွန်အသုံးဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ လန်ဒန်ရဲတွေက ၁၇ရာစုမှာ စသုံးခဲ့ပြီး မကြာမီမှာ အမေရိကန် နဲ့ ဩစတြေးလျတို့ကပါ လိုက်သုံးခဲ့ပြီး မြင်းတွေအရမ်းပေါ်ပြူလာဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ၂ဝရာစုမှာ မော်တော်ကားတွေပေါ်လာပြီးနောက်မှာ မြင်းအသုံးပြုမှုလည်း နည်းသွားပါတယ်။

မြင်းတွေဟာ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်ဖြစ်နေပေမယ့် တောထဲကိုပြန်လွှတ်လိုက်ရင်လည်း တောရိုင်းသဘာဝနဲ့ ချက်ချင်း အကျွမ်းတဝင်ဖြစ်တဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေဖြစ်ပါတယ်။

မြင်းတွေဟာ ဟီသံအတိုးအကျယ်လုပ်တာ ၊ နှာမှုတ်တာ ၊ ခေါင်းယမ်းတာ စတာတွေနဲ့ သူ့ရဲ့အမူအရာကို လူတွေအကဲခတ်မိအောင် ဖော်ပြတတ်ပါတယ်။

မြင်းမတွေဟာ ၁၁လကိုယ်ဝန်ဆောင်ပြီး မြင်းကလေးကို မွေးပါတယ်။ မွေးကာစမြင်းကလေးဟာ ချက်ချင်း ထပြေးနိုင်ပါတယ်။ ၅နှစ်မှာတော့ အရွယ်ရောက်ပါတယ်။ မြင်းတွေရဲ့ ပျမ်းမျှသက်တမ်းကတော့ ၂၅နှစ် ဖြစ်ပါပေမယ့် Old Billy ဆိုတဲ့မြင်းကတော့ အသက် ၆၂နှစ် အထိရှည်ပြီး စံချိန်တင်ထားပါတယ်။

မြင်းတွေဟာ မြည်းတွေ ၊ မြင်းကြားတွေ နဲ့ မိတ်လိုက်နိုင်စွမ်းလည်းရှိပါတယ်။ မြင်းတွေဟာ သူတို့ရဲ့ဦးခေါင်းကို စက်ဝိုင်းတစ်ပတ်(၃၆ဝဒီဂရီ) နီးပါး လှည့်ပတ်နိုင်ကြပါတယ်။

မြင်းရဲ့ ထူးခြားချက် တခုက သွားအပေါ်အောက် အစုံပါတာဘဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ခွာ လုံးဖြစ်နေတော့ မြေပြန့်မြေမာ လွင်ပြင် ကျယ် များမှာအပြေးသန် ခြေမြဲ စေပါတယ်။ အိမ်မွေးသတ္တဝါ တွေ ထဲ မှာ ဆင်ပြီးရင်ဒုတိယ အခန့်ညားဆုံး သတ္တဝါ ဖြစ်ပါတယ်။

မြင်းသားကိုနိုင်ငံအများစုမှာ ပိတ်ပင်ထားပေမယ့် ခွင့်ပြုပြီး အထူးတလည်စားတဲ့နိုင်ငံတွေရှိပါတယ်။ ဒီအထဲမှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံက နာမည်ကြီးဖြစ်ပြီး သူတို့ဟာ မြင်းနှလုံး နဲ့ ဦးနှောက်ကို အလွန်ကြိုက်ကြပါတယ်။
ကမ္ဘာပေါ်က ထင်ရှားတဲ့မြင်းအမျိုးအစားတွေရဲ့ပုံရိပ်တွေကို ဗဟုသုတအဖြစ် ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

Leave a Reply