အာဖရိကအေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ (သုိ႔) အာဖရိကရဲ႕ ထူးျခားအခ်က္အလက္မ်ား

Posted on

ကမာၻမွာ တုိက္ႀကီး ၇ တုိက္ရွိတဲ့အထဲမွာ အျခားတုိက္ႀကီးေတြရဲ႕ အေၾကာင္းကို မၾကာခဏေတြ႔ေနရေပမယ့္ အာဖရိကတုိက္ရဲ႕အေၾကာင္းကိုေတာ့ သိပ္မေတြ႔ရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သုတဇုန္ မိတ္ေဆြမ်ားအတြက္ အာဖရိကတုိက္အေၾကာင္း နဲ႔ ထူးထူးျခားျခားအခ်က္ကေလးေတြကုိ ဗဟုသုတအျဖစ္ ေ၀မွ်လုိက္ပါတယ္။

အာဖရိကတုိက္ဟာ ကမာၻေပၚမွာ အာရွတုိက္ၿပီးလွ်င္ ဒုတိယေျမာက္အႀကီးဆုံးတုိက္ျဖစ္ၿပီး ဒုတိယလူဦးေရအမ်ားဆုံးတုိက္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ လူဦးေရစုစုေပါင္းရဲ႕ ၅၀%ဟာ အသက္ ၂၅ႏွစ္ေအာက္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူ စုစုေပါင္းရဲ႕ ၄၀% ဟာ စာမတတ္ၾကပါဘူး။ ကမာၻေပၚက အဆင္းရဲဆုံး နဲ႔ တုိးတက္မႈအေႏွးဆုံးတုိက္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဆာဟာရသဲကႏၱာရအနီးမွာေနထုိင္သူေတြရဲ႕ ပ်မ္းမွ်တစ္ေန႔၀င္ေငြဟာ ၀.၇ေဒၚလာ သာရွိပါတယ္။ ဒီေနရာတစ္၀ုိက္ လူေပါင္း ၅၈၉သန္းခန္႔ေနထုိင္ၿပီး ၈၀ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ လ််ပ္စစ္ဓာတ္ကုိလုံး၀ မရပါဘူး။ အလင္းေရာင္ နဲ႔ မီး အတြက္ ထင္းမီးေသြးတုိ႔ေပၚမွာ မွီခုိေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။

အာဖရိကတုိက္မွာ ႏုိင္ငံေပါင္း ၅၄ႏုိင္ငံပါ၀င္ၿပီး လူဦးေရအမ်ားဆုံး ႏုိင္ငံ ၁၀ ႏိုင္ငံကေတာ့ Nigeria, Ethiopia, Egypt, DR Congo,Tanzania, South Africa, Kenya, Uganda, Algeria, Sudan ႏုိင္ငံေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။ အာဖရိကတြင္ အႀကီးဆုံးႏိုင္ငံမွာ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယားႏိုင္ငံ ျဖစ္ၿပီး အေသးဆုံးႏိုင္ငံမွာ အေရွ႕ဘက္ ကမ္း႐ိုးတန္း ကၽြန္းစုမ်ားတြင္ ရွိေသာ ေဆးရွဲႏိုင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။

သိပၸံပညာရွင္ေတြက အာဖရိကတုိက္ကုိ လူသားမ်ားအစျပဳရာေနရာအျဖစ္ မွတ္ယူထားၾကပါတယ္။ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၇သန္း၀န္းက်င္က လူ၀ံႀကီးမ်ား အေထာက္အထားနဲ႔ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၂သိန္းေက်ာ္က လူသားမ်ားရဲ႕ အေထာက္အထားမ်ားကို ေတြ႔ရွိခဲ့ရတာေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။

အီေကြတာကို ခြလွ်က္ထားတဲ့တုိက္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ရာသီဥတုမ်ဳိးစုံတဲ့တုိက္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ဘက္ပိုင္း တျခမ္းမွာ သဲကႏၲာရ သို႔မဟုတ္ မိုးနည္းေရရွား ေဒသမ်ိဳးျဖစ္ၿပီး အလယ္ပိုင္းႏွင့္ ေတာင္ပိုင္းေဒသမ်ားမွာ ဆာဗားနား လြင္ျပင္မ်ားႏွင့္ အလြန္သိပ္သည္းေသာ ေတာအုပ္ (မိုးေရေတာ) ေဒသမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ အာဖရိကဟာ ကမၻာေပၚတြင္ အပူဆုံးတိုက္ျဖစ္ၿပီး ေျခာက္ေသြ႕ေသာေျမႏွင့္ သဲကႏၲာရမ်ားသည္ ေျမမ်က္ႏွာျပင္၏ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ဖုံးလႊမ္းထားတဲ့တုိက္လည္းျဖစ္ပါတယ္။

ေတာ႐ိုင္းတိရိစၧာန္ အမ်ားဆုံး ႏွင့္ အမ်ိဳးအစုံဆုံး ေဒသျဖစ္ၿပီး အသားစား တိရိစၧာန္႐ိုင္းမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ ျခေသၤ့ ၊ ေခြးအ၊ က်ားသစ္ မွ စ၍ အ႐ြက္စားသတၱဝါမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ အာဖရိကကၽြဲ၊ ဆင္၊ ကုလားအုပ္၊ သစ္ကုလားအုပ္ စသည္တို႔သည္ အမ်ားပိုင္ လြင္ျပင္မ်ား ေပၚတြင္ လြတ္လပ္စြာ သြားလာ လႈပ္ရွားလၽွက္ ရွိၾကပါတယ္။ ဒါအျပင္ အျခားေသာ ေတာ႐ိုင္းတိရိစၧာန္မ်ားျဖစ္ၾကေသာ ေႁမြမ်ား ႏွင့္ မိေက်ာင္းမ်ား၊ ကုန္းေနေရေန သတၱဝါမ်ားလည္း အာဖရိကတိုက္မွာရွိပါတယ္။ ေရခဲေခတ္က သတၱဝါမ်ား အစုလိုက္ အၿပဳံလိုက္ မ်ိဳးသုဥ္းျခင္းတြင္ အနည္းငယ္မၽွသာ အာဖရိကတုိက္တြင္ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ ကမာၻေပၚက ငွက္စုစုေပါင္းရဲ႕ ၂၅% ဟာ အာဖရိကတုိက္မွာ ရွိပါတယ္။ အာဖရိကမွာ လူေတြအတြက္ အႏၱရာယ္အရွိဆုံးတိရစာၦန္္ကေတာ့ ေရျမင္းျဖစ္ပါတယ္။ အျခားတိရစာၦန္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေပမယ့္ က်ား လုံး၀မရွိပါဘူး။ လက္ရွိရွိေနတဲ့ က်ားအနည္းငယ္က အျခားေနရာကေန ယူလာတဲ့က်ားေတြျဖစ္ပါတယ္။

စုစုေပါင္း လူဦးေရ ၁.၂လီလ်ံေက်ာ္ရွိတဲ့အထဲမွာ အမ်ဳိးသမီးဦးေရဟာ ၃ပုံ ၂ပုံ ရွိပါတယ္။

လူဦးေရ ၂၅သန္းေက်ာ္မွာ HIV ေရာဂါကူးစက္ခံေနရၿပီး ၁၇သန္းေက်ာ္ဟာ အဲဒီေရာဂါနဲ႔ပဲေသဆုံးခဲ့ရပါတယ္။

အာဖရိကတစ္တုိက္လုံးရဲ႕ အင္တာနက္အသုံးျပဳႏုိင္မႈဟာ နယူးေယာက္ၿမဳိ႕အင္တာနက္သုံးႏုိင္မႈရဲ႕ တစ္၀က္ေတာင္မရွိပါဘူး။

ငွက္ဖ်ားေရာဂါ အျဖစ္ပြားဆုံးတုိက္ျဖစ္ၿပီး ကမာၻေပၚက စုစုေပါင္း ငွက္ဖ်ားေရာဂါျဖစ္ပြားသူရဲ႕ ၉၀ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ အာဖရိကတုိက္က ျဖစ္ပါတယ္။

မတူညီတဲ့ စကားအမ်ဳိးအစားေပါင္း ၁၅၀၀ခန္႔ကိုသုံးစြဲတဲ့ တုိက္လည္းျဖစ္ပါတယ္။

၀ိတုိရိယေရအုိင္ ဟာ အာဖရိကတုိက္ရဲ႕အႀကီးဆုံးအုိင္ ျဖစ္ၿပီး ကမာၻေပၚမွာ ဒုတိယအႀကီးဆုံးေရခ်ဳိအုိင္လည္းျဖစ္ပါတယ္။

အာဖရိကတုိက္မွာရွိတဲ့ အီဂ်စ္ဟာ ပိရမစ္မ်ားေၾကာင့္ ကမာၻေပၚမွာအေက်ာ္ၾကားဆုံးေနရာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အီဂ်စ္မွာ ပိရမစ္ ၁၃၈ခုသာ ရွိၿပီး ဆူဒန္ႏုိင္ငံမွာ ၂၂၃ခုရွိတာကိုေတာ့ လူသိနည္းပါတယ္။

ေရရရွိဖုိ႔အတြက္ အာဖရိကတုိက္က အမ်ဳိးသမီးေတြနဲ႔ ကေလးေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ပွ်မ္းမွ်လမ္းေလွ်ာက္ႏႈန္းဟာ ၃.၇မုိင္ခန္႔ရွိပါတယ္။

ကမာၻေက်ာ္ Star War ရုပ္ရွင္ကို အာဖရိကတုိက္ တူနီးရွားႏုိင္ငံက ဆာဟာရသဲကႏာၱရထဲမွာ ရုိက္ကူးပါတယ္။

၇ ရာစု နဲ႔ ၂၀ ရာစုအတြင္း အာရတ္ ကြ်န္ကုန္သည္ေတြဟာ အာဖရိက က လူေပါင္း ၁၈သန္းခန္႔ကို ဖမ္းဆီးၿပီး ကြ်န္ဘ၀ကိုေရာက္ေစခဲ့ပါတယ္။

အီသီယိုးပီးယားဟာ အာဖရိကရဲ႕ ကိုယ္ပုိင္အကၡရာပိုင္ဆုိင္တဲ့တစ္ခုတည္းေသာႏုိင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘာသာစကားမွာ အကၡရာေပါင္း ၃၄၅လုံးပါ၀င္ပါတယ္။

အာဖရိကတုိက္မွာ တရုတ္လူမ်ဳိး ၁သန္းေက်ာ္ေနထုိင္ၾကၿပီး အန္ဂုိလာတစ္ႏုိင္ငံတည္းမွာတင္ တရုတ္လူမ်ဳိး ၃သိန္းခြဲေနထုိင္ပါတယ္။

ကမာၻေပၚက ထုတ္လုပ္သမွ်ေရႊစုစုေပါင္းရဲ႕ တစ္၀က္ကုိ ေတာင္အာဖရိကႏုိင္ငံ Witwatersrand ကေန ရရွိပါတယ္။

အာဖရိကတုိက္ကဆင္းသက္လာၿပီး အဂၤလိပ္စာမွာအသုံးမ်ားတဲ့ အရာေတြကေတာ့ aardvark, banjo, chigger, chimpanzee, cola, coffee, gumbo, jamboree, jazz, jumbo, impala, safari, tango, voodoo, yam, zebra, နဲ႔ zombie တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

အာဖရိကတုိက္အေနာက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ တင္တူဘက္ၿမဳိ႕ဟာ အလယ္ေခတ္တုန္းက ကမာၻေပၚမွာ အေက်္ာၾကားဆုံး နဲ႔ အစည္ကားဆုံးၿမဳိ႕ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။

———-

အာဖရိကအကြောင်းသိကောင်းစရာ (သို့) အာဖရိကရဲ့ ထူးခြားအချက်အလက်များ (unicode)

ကမ္ဘာမှာ တိုက်ကြီး ၇ တိုက်ရှိတဲ့အထဲမှာ အခြားတိုက်ကြီးတွေရဲ့ အကြောင်းကို မကြာခဏတွေ့နေရပေမယ့် အာဖရိကတိုက်ရဲ့အကြောင်းကိုတော့ သိပ်မတွေ့ရပါဘူး။ ဒါကြောင့် သုတဇုန် မိတ်ဆွေများအတွက် အာဖရိကတိုက်အကြောင်း နဲ့ ထူးထူးခြားခြားအချက်ကလေးတွေကို ဗဟုသုတအဖြစ် ဝေမျှလိုက်ပါတယ်။

အာဖရိကတိုက်ဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အာရှတိုက်ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးတိုက်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယလူဦးရေအများဆုံးတိုက်လည်းဖြစ်ပါတယ်။ လူဦးရေစုစုပေါင်းရဲ့ ၅၀%ဟာ အသက် ၂၅နှစ်အောက်တွေဖြစ်ပါတယ်။ အရွယ်ရောက်ပြီးသူ စုစုပေါင်းရဲ့ ၄၀% ဟာ စာမတတ်ကြပါဘူး။ ကမ္ဘာပေါ်က အဆင်းရဲဆုံး နဲ့ တိုးတက်မှုအနှေးဆုံးတိုက်လည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဆာဟာရသဲကန္တာရအနီးမှာနေထိုင်သူတွေရဲ့ ပျမ်းမျှတစ်နေ့ဝင်ငွေဟာ ၀.၇ဒေါ်လာ သာရှိပါတယ်။ ဒီနေရာတစ်ဝိုက် လူပေါင်း ၅၈၉သန်းခန့်နေထိုင်ပြီး ၈ဝရာခိုင်နှုန်းဟာ လျပ်စစ်ဓာတ်ကိုလုံး၀ မရပါဘူး။ အလင်းရောင် နဲ့ မီး အတွက် ထင်းမီးသွေးတို့ပေါ်မှာ မှီခိုနေရဆဲဖြစ်ပါတယ်။

အာဖရိကတိုက်မှာ နိုင်ငံပေါင်း ၅၄နိုင်ငံပါဝင်ပြီး လူဦးရေအများဆုံး နိုင်ငံ ၁၀ နိုင်ငံကတော့ Nigeria, Ethiopia, Egypt, DR Congo,Tanzania, South Africa, Kenya, Uganda, Algeria, Sudan နိုင်ငံတွေဖြစ်ကြပါတယ်။ အာဖရိကတွင် အကြီးဆုံးနိုင်ငံမှာ အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အသေးဆုံးနိုင်ငံမှာ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်း ကျွန်းစုများတွင် ရှိသော ဆေးရှဲနိုင်ငံ ဖြစ်ပါတယ်။

သိပ္ပံပညာရှင်တွေက အာဖရိကတိုက်ကို လူသားများအစပြုရာနေရာအဖြစ် မှတ်ယူထားကြပါတယ်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၇သန်းဝန်းကျင်က လူဝံကြီးများ အထောက်အထားနဲ့ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၂သိန်းကျော်က လူသားများရဲ့ အထောက်အထားများကို တွေ့ရှိခဲ့ရတာကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။

အီကွေတာကို ခွလျှက်ထားတဲ့တိုက်ဖြစ်တာကြောင့် ရာသီဥတုမျိုးစုံတဲ့တိုက်လည်းဖြစ်ပါတယ်။ မြောက်ဘက်ပိုင်း တခြမ်းမှာ သဲကန္တာရ သို့မဟုတ် မိုးနည်းရေရှား ဒေသမျိုးဖြစ်ပြီး အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဒေသများမှာ ဆာဗားနား လွင်ပြင်များနှင့် အလွန်သိပ်သည်းသော တောအုပ် (မိုးရေတော) ဒေသများ ဖြစ်ကြပါတယ်။ အာဖရိကဟာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပူဆုံးတိုက်ဖြစ်ပြီး ခြောက်သွေ့သောမြေနှင့် သဲကန္တာရများသည် မြေမျက်နှာပြင်၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ဖုံးလွှမ်းထားတဲ့တိုက်လည်းဖြစ်ပါတယ်။

တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန် အများဆုံး နှင့် အမျိုးအစုံဆုံး ဒေသဖြစ်ပြီး အသားစား တိရိစ္ဆာန်ရိုင်းများ ဖြစ်ကြသော ခြင်္သေ့ ၊ ခွေးအ၊ ကျားသစ် မှ စ၍ အရွက်စားသတ္တဝါများ ဖြစ်ကြသော အာဖရိကကျွဲ၊ ဆင်၊ ကုလားအုပ်၊ သစ်ကုလားအုပ် စသည်တို့သည် အများပိုင် လွင်ပြင်များ ပေါ်တွင် လွတ်လပ်စွာ သွားလာ လှုပ်ရှားလျှက် ရှိကြပါတယ်။ ဒါအပြင် အခြားသော တောရိုင်းတိရိစ္ဆာန်များဖြစ်ကြသော မြွေများ နှင့် မိကျောင်းများ၊ ကုန်းနေရေနေ သတ္တဝါများလည်း အာဖရိကတိုက်မှာရှိပါတယ်။ ရေခဲခေတ်က သတ္တဝါများ အစုလိုက် အပြုံလိုက် မျိုးသုဉ်းခြင်းတွင် အနည်းငယ်မျှသာ အာဖရိကတိုက်တွင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်က ငှက်စုစုပေါင်းရဲ့ ၂၅% ဟာ အာဖရိကတိုက်မှာ ရှိပါတယ်။ အာဖရိကမှာ လူတွေအတွက် အန္တရာယ်အရှိဆုံးတိရစ္ဆာန်ကတော့ ရေမြင်းဖြစ်ပါတယ်။ အခြားတိရစ္ဆာန်ပေါင်းများစွာ ရှိပေမယ့် ကျား လုံးဝမရှိပါဘူး။ လက်ရှိရှိနေတဲ့ ကျားအနည်းငယ်က အခြားနေရာကနေ ယူလာတဲ့ကျားတွေဖြစ်ပါတယ်။

စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၁.၂လီလျံကျော်ရှိတဲ့အထဲမှာ အမျိုးသမီးဦးရေဟာ ၃ပုံ ၂ပုံ ရှိပါတယ်။

လူဦးရေ ၂၅သန်းကျော်မှာ HIV ရောဂါကူးစက်ခံနေရပြီး ၁၇သန်းကျော်ဟာ အဲဒီရောဂါနဲ့ပဲသေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။

အာဖရိကတစ်တိုက်လုံးရဲ့ အင်တာနက်အသုံးပြုနိုင်မှုဟာ နယူးယောက်မြို့အင်တာနက်သုံးနိုင်မှုရဲ့ တစ်ဝက်တောင်မရှိပါဘူး။

ငှက်ဖျားရောဂါ အဖြစ်ပွားဆုံးတိုက်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်က စုစုပေါင်း ငှက်ဖျားရောဂါဖြစ်ပွားသူရဲ့ ၉ဝရာခိုင်နှုန်းဟာ အာဖရိကတိုက်က ဖြစ်ပါတယ်။

မတူညီတဲ့ စကားအမျိုးအစားပေါင်း ၁၅၀ဝခန့်ကိုသုံးစွဲတဲ့ တိုက်လည်းဖြစ်ပါတယ်။

ဝိတိုရိယရေအိုင် ဟာ အာဖရိကတိုက်ရဲ့အကြီးဆုံးအိုင် ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဒုတိယအကြီးဆုံးရေချိုအိုင်လည်းဖြစ်ပါတယ်။

အာဖရိကတိုက်မှာရှိတဲ့ အီဂျစ်ဟာ ပိရမစ်များကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်မှာအကျော်ကြားဆုံးနေရာတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အီဂျစ်မှာ ပိရမစ် ၁၃၈ခုသာ ရှိပြီး ဆူဒန်နိုင်ငံမှာ ၂၂၃ခုရှိတာကိုတော့ လူသိနည်းပါတယ်။

ရေရရှိဖို့အတွက် အာဖရိကတိုက်က အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ကလေးတွေရဲ့ နေ့စဉ်ပျှမ်းမျှလမ်းလျှောက်နှုန်းဟာ ၃.၇မိုင်ခန့်ရှိပါတယ်။

ကမ္ဘာကျော် Star War ရုပ်ရှင်ကို အာဖရိကတိုက် တူနီးရှားနိုင်ငံက ဆာဟာရသဲကန္တာရထဲမှာ ရိုက်ကူးပါတယ်။

၇ ရာစု နဲ့ ၂၀ ရာစုအတွင်း အာရတ် ကျွန်ကုန်သည်တွေဟာ အာဖရိက က လူပေါင်း ၁၈သန်းခန့်ကို ဖမ်းဆီးပြီး ကျွန်ဘဝကိုရောက်စေခဲ့ပါတယ်။

အီသီယိုးပီးယားဟာ အာဖရိကရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အက္ခရာပိုင်ဆိုင်တဲ့တစ်ခုတည်းသောနိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘာသာစကားမှာ အက္ခရာပေါင်း ၃၄၅လုံးပါဝင်ပါတယ်။

အာဖရိကတိုက်မှာ တရုတ်လူမျိုး ၁သန်းကျော်နေထိုင်ကြပြီး အန်ဂိုလာတစ်နိုင်ငံတည်းမှာတင် တရုတ်လူမျိုး ၃သိန်းခွဲနေထိုင်ပါတယ်။

ကမ္ဘာပေါ်က ထုတ်လုပ်သမျှရွှေစုစုပေါင်းရဲ့ တစ်ဝက်ကို တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ Witwatersrand ကနေ ရရှိပါတယ်။

အာဖရိကတိုက်ကဆင်းသက်လာပြီး အင်္ဂလိပ်စာမှာအသုံးများတဲ့ အရာတွေကတော့ aardvark, banjo, chigger, chimpanzee, cola, coffee, gumbo, jamboree, jazz, jumbo, impala, safari, tango, voodoo, yam, zebra, နဲ့ zombie တို့ဖြစ်ပါတယ်။

အာဖရိကတိုက်အနောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ တင်တူဘက်မြို့ဟာ အလယ်ခေတ်တုန်းက ကမ္ဘာပေါ်မှာ အကျေ်ာကြားဆုံး နဲ့ အစည်ကားဆုံးမြို့ဖြစ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။

 

Leave a Reply