ကမာၻ႔အေသးဆုံးႏုိင္ငံ (သုိ႔) ဗာတီကန္စီးတီးအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

Posted on

ဗာတီကန္စီးတီးႏုိင္ငံဟာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္ႏုိင္ငံေတြထဲမွာ အေသးငယ္ဆုံးႏုိင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံထဲက ေနာက္ထပ္ႏုိင္ငံတစ္ခုဆုိရင္ မမွားပါဘူး။ အီတလီႏုိင္ငံ ေရာမၿမဳိ႕အလယ္မွာ ရွိတဲ့ ကုန္းတြင္းပိတ္ႏုိင္ငံေလးျဖစ္ၿပီး အက်ယ္အ၀န္း ၁၁၀ဧက(၀.၁၇စတုရန္းမုိင္) သာ ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ ဧက ၁၁၀ ၀န္းက်င္သာရွိၿပီး ရန္ကုန္ၿမဳိ႕နဲ႔ယွဥ္ရင္ေတာင္ အဆေပါင္း ၁၃၀၀ေလာက္ေသးတဲ့ အက်ယ္အ၀န္းျဖစ္ပါတယ္။

ဗာတီကန္စီးတီးသည္ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္ အီတလီႏွင့္ ဟိုလီစီး (Holy See) တုိ႔၏ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (Lateran Treaty) အရ လြတ္လပ္ေသာ ႏုိင္ငံအျဖစ္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံဆုိေပမယ့္ အိမ္ယာစီမံကိန္းတစ္ခုေလာက္ပဲ က်ယ္၀န္းပါတယ္။ ၿမဳိ႕ေတာ္ႏွင့္ႏုိင္ငံမွာ အတူတူျဖစ္ၿပီး အၿမဲတမ္းေန လူဦးေရ ၈၀၀ေက်ာ္သာ ရွိေပမယ့္ ႏွစ္စဥ္လာေရာက္လည္ပတ္တဲ့သူက ၈သန္းေက်ာ္ရွိပါတယ္။ အၿမဲတမ္းေနထုိင္သူအားလုံးနီးပါးက အီတလီလူမ်ဳိးေတြသာျဖစ္ပါတယ္။

ကက္သလစ္ ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ ေတြရဲ႕ အေလးထားဖြယ္ စာၾကည့္တုိက္ ၊ အေဆာက္အဦးေတြနဲ႔ ေရွးေဟာင္းျပတုိက္ေတြရွိပါတယ္။ အေဆာက္အဦးအမ်ားစုဟာ ေရွး ရုိမန္ဗိသုကာလက္ရာေတြသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ခရစ္ေတာ္ရဲ႕ သာ၀ကဆယ့္ႏွစ္ဦးထဲက တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ St. Peter ကုိ ျမဳပ္ႏွံထားတယ္လုိ႔ယုံၾကည္ရတဲ့ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး ခရစ္ယာန္ဘုရားရွိခုိးေက်ာင္း စိန္႔ပီတာဘုရားရွိခုိးေက်ာင္း( St. Peter’s Basilica ) လည္းရွိပါတယ္။ အံမခန္းတဲ့ ေရွး ဗိသုကာလက္ရာေတြနဲ႔ ပန္းခ်ီအႏုပညာေတြ တစုတစည္းတည္းရွိရာေနရာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ရုိမန္ကတ္သလစ္ဘာသာ၀င္တုိ႔ရဲ႕ အထြတ္အျမတ္ထားရာေနတစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ကမာၻေက်ာ္ ပန္းခ်ီ ဗိသုကာ အေက်ာ္အေမာ္ႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ မုိက္ကယ္အိန္ဂ်လုိ နဲ႔ Raphael တုိ႔ ရဲ႕ ဂႏၶ၀င္အႏုပညာလက္ရာေတြနဲ႔ ျပည့္ေနတဲ့ေနရာဆုိရင္လည္း မမွားပါဘူး။  အခန္းေပါင္းေထာင္ခ်ီတဲ့ နန္းေတာ္ႀကီးေတြရွိေပမယ့္ ဒီႏုိင္ငံမွာ ဘုရင္မရွိပါဘူး။ အုပ္ခ်ဳပ္သူက ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးျဖစ္ပါတယ္။

စစ္တပ္ကုိေတာ့ ဆြစ္ဇာလန္လုံၿခဳံေရးတပ္မ်ားက တာ၀န္ယူထားပါတယ္။ လုံၿခဳံေရးတပ္ဆုိေပမယ့္လုိ႔ အဖြဲ႔၀င္ ၁၃၅ေယာက္သာ ရွိပါတယ္။ ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံသား အေစာင့္မ်ားကို လံုၿခံဳေရးအတြက္ အသံုးျပဳရာမွာ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ထားရွိပါတယ္။ ဒါေတြကေတာ့ အေစာင့္ဟာ ကတ္သစ္ဘာသာဝင္ လူပ်ိဳလူလြတ္မ်ား ျဖစ္ရမည္ျဖစ္ၿပီး အသက္ ၁၉ ႏွစ္မွ ၃၀ ၾကား ရွိရမည္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဆြစ္ဇာလန္စစ္တပ္မွ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးထားေသာ ေထာက္ခံခ်က္ ရွိရမည္ျဖစ္ၿပီး အရပ္အေမာင္းမွာလည္း အနည္းဆံုး ၅ ေပ ၉ လက္မရရွိရန္ လိုအပ္ပါတယ္။

Pope Francis က အႀကီးအကဲျဖစ္ၿပီး အျခားရာထူးအဆင့္ဆင့္ကုိလည္း ႏုိင္ငံအသီးသီးက ခရစ္ယာန္ရဟန္းေတာ္မ်ားက တာ၀န္ယူထားပါတယ္။ ရုံးသုံးဘာသာစကားမွာ အီတလီျဖစ္ၿပီး ကုိယ္ပုိင္တယ္လီဖုန္းလုိင္းမ်ား ၊ ရုပ္ျမင္သံၾကားဌာနမ်ားရွိၿပီး ဗာတီကန္ဥယ်ာဥ္ထဲမွာ ရွိတဲ့ ဗာတီကန္ေရဒီယုိဌာနကေန ဘာသာစကား ၂၀ နဲ႔ ကမာၻကိုထုတ္လႊင့္လွ်က္ရွွိပါတယ္။ ဗာတီကန္ဘဏ္လည္းရွိၿပီးေတာ့ ATM ေငြထုတ္စက္ေတြမွာေတာ့ လက္တင္ဘာသာစကားကို အသုံးျပဳထားပါတယ္။

ရဲအရာရွိေတြ ၊ အလုပ္သမားေတြ ၊ လုံၿခဳံေရးအဖြဲ႔၀င္ေတြနဲ႔ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ကုိယ္ပုိင္ေဘာလုံးအသင္းလည္းရွိပါတယ္။ မီတာ ၃၀၀ သာရွည္တဲ့ အတိုဆုံးရထားလမ္းလည္းရွိပါေသးတယ္။ ဒီရထားလမ္းကိုေတာ့ သြင္းကုန္ထုတ္ကုန္ ၊ အခမ္းအနားပစၥည္း စတဲ့ကုန္ေတြကိုသယ္ဖုိ႔အတြက္သာ အသုံးျပဳပါတယ္။

ဗာတီကန္မွာ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ပန္းခ်ီကားေတြရွိေနၿပီး ဒါေတြ တစ္ကား တစ္မိနစ္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီးၾကာမယ္လုိ႔ ဆုိၾကတဲ့အထိ မ်ားျပားလြန္းပါတယ္။ နာမည္အႀကီးဆုံးပန္းခ်ီကေတာ့ စစ္စတင္း ဘုရားရွိခုိးေက်ာင္းမ်က္ႏွာက်က္က စတုရန္းေပေပါင္း ၆၀၀၀ေက်ာ္ေအာင္ ႀကီးမားတဲ့ မုိက္ကယ္အိန္ဂ်လုိရဲ႕ လက္ရာပန္းခ်ီကားႀကီးျဖစ္ပါတယ္။

အီတလီနဲ႔ဆက္ထားတဲ့ ၿမဳိ႕ေတာ္နယ္နမိတ္တံခါးကုိ ေန႔အခါဖြင့္ထားၿပီး ညအခါမွာေတာ့ ပိတ္ထားေလ့ရွိပါတယ္။ ႏုိင္ငံရဲ႕ အဓိက၀င္ေငြကုိ ခရီးသြားလုပ္ငန္း ၊ ေရာင္းခ်တဲ့အမွတ္တရပစၥည္းမ်ား နဲ႔ ဘုရားေက်ာင္းျပတုိက္မ်ား ၀င္ေၾကေတြကေန ရရွိပါတယ္။ အီတလီလူမ်ဳိးေတြေဆာင္ရတဲ့ အခြန္ရဲ႕ ၈% ကုိ ဗာတီကန္ကုိ လွဴဖုိ႔လည္း ခြင့္ျပဳထားပါတယ္။

ဗာတီကန္စီးတီးဟာ ၁၉၈၄ခုႏွစ္ကတည္းက ယူနက္စကုိရဲ႕ ကမာၻ႔သမုိင္း၀င္ အေမြအႏွစ္ေနရာတစ္ခု အျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရၿပီး  ႏုိင္ငံတကာမွ အထူးကာကြယ္မႈေပးရမည့္ သမိုင္းဝင္နယ္ေျမ တစ္ခုအျဖစ္လည္း သတ္မွတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ခရီးသြားလာရျခင္းကို ႏွစ္သက္တဲ့သူေတြအတြက္ေတာ့ ထူးျခားမႈ သမုိင္း၀င္ ဗိသုကာ အႏုပညာလက္ရာေတြနဲ႔ ဗာတီကန္စီးတီးဟာ မသြားမျဖစ္လည္ပတ္ေလ့ရွိတဲ့ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။

VIDEO


ကမ္ဘာ့အသေးဆုံးနိုင်ငံ (သို့) ဗာတီကန်စီးတီးအကြောင်း သိကောင်းစရာ (unicode)

ဗာတီကန်စီးတီးနိုင်ငံဟာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံတွေထဲမှာ အသေးငယ်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံထဲက နောက်ထပ်နိုင်ငံတစ်ခုဆိုရင် မမှားပါဘူး။ အီတလီနိုင်ငံ ရောမမြို့အလယ်မှာ ရှိတဲ့ ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံလေးဖြစ်ပြီး အကျယ်အဝန်း ၁၁၀ဧက(၀.၁၇စတုရန်းမိုင်) သာ ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ ဧက ၁၁၀ ဝန်းကျင်သာရှိပြီး ရန်ကုန်မြို့နဲ့ယှဉ်ရင်တောင် အဆပေါင်း ၁၃၀၀လောက်သေးတဲ့ အကျယ်အဝန်းဖြစ်ပါတယ်။

ဗာတီကန်စီးတီးသည် ၁၉၂၉ ခုနှစ် အီတလီနှင့် ဟိုလီစီး (Holy See) တို့၏ သဘောတူစာချုပ် (Lateran Treaty) အရ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံဆိုပေမယ့် အိမ်ယာစီမံကိန်းတစ်ခုလောက်ပဲ ကျယ်ဝန်းပါတယ်။ မြို့တော်နှင့်နိုင်ငံမှာ အတူတူဖြစ်ပြီး အမြဲတမ်းနေ လူဦးရေ ၈၀၀ကျော်သာ ရှိပေမယ့် နှစ်စဉ်လာရောက်လည်ပတ်တဲ့သူက ၈သန်းကျော်ရှိပါတယ်။ အမြဲတမ်းနေထိုင်သူအားလုံးနီးပါးက အီတလီလူမျိုးတွေသာဖြစ်ပါတယ်။

ကက်သလစ် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် တွေရဲ့ အလေးထားဖွယ် စာကြည့်တိုက် ၊ အဆောက်အဦးတွေနဲ့ ရှေးဟောင်းပြတိုက်တွေရှိပါတယ်။ အဆောက်အဦးအများစုဟာ ရှေး ရိုမန်ဗိသုကာလက်ရာတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ခရစ်တော်ရဲ့ သာဝကဆယ့်နှစ်ဦးထဲက တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ St. Peter ကို မြုပ်နှံထားတယ်လို့ယုံကြည်ရတဲ့ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း စိန့်ပီတာဘုရားရှိခိုးကျောင်း( St. Peter’s Basilica ) လည်းရှိပါတယ်။ အံမခန်းတဲ့ ရှေး ဗိသုကာလက်ရာတွေနဲ့ ပန်းချီအနုပညာတွေ တစုတစည်းတည်းရှိရာနေရာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ရိုမန်ကတ်သလစ်ဘာသာဝင်တို့ရဲ့ အထွတ်အမြတ်ထားရာနေတစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာကျော် ပန်းချီ ဗိသုကာ အကျော်အမော်ကြီးတွေဖြစ်တဲ့ မိုက်ကယ်အိန်ဂျလို နဲ့ Raphael တို့ ရဲ့ ဂန္ဓဝင်အနုပညာလက်ရာတွေနဲ့ ပြည့်နေတဲ့နေရာဆိုရင်လည်း မမှားပါဘူး။  အခန်းပေါင်းထောင်ချီတဲ့ နန်းတော်ကြီးတွေရှိပေမယ့် ဒီနိုင်ငံမှာ ဘုရင်မရှိပါဘူး။ အုပ်ချုပ်သူက ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဖြစ်ပါတယ်။

စစ်တပ်ကိုတော့ ဆွစ်ဇာလန်လုံခြုံရေးတပ်များက တာဝန်ယူထားပါတယ်။ လုံခြုံရေးတပ်ဆိုပေမယ့်လို့ အဖွဲ့ဝင် ၁၃၅ယောက်သာ ရှိပါတယ်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသား အစောင့်များကို လုံခြုံရေးအတွက် အသုံးပြုရာမှာ သတ်မှတ်ချက်များ ထားရှိပါတယ်။ ဒါတွေကတော့ အစောင့်ဟာ ကတ်သစ်ဘာသာဝင် လူပျိုလူလွတ်များ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး အသက် ၁၉ နှစ်မှ ၃၀ ကြား ရှိရမည်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဆွစ်ဇာလန်စစ်တပ်မှ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးထားသော ထောက်ခံချက် ရှိရမည်ဖြစ်ပြီး အရပ်အမောင်းမှာလည်း အနည်းဆုံး ၅ ပေ ၉ လက်မရရှိရန် လိုအပ်ပါတယ်။

Pope Francis က အကြီးအကဲဖြစ်ပြီး အခြားရာထူးအဆင့်ဆင့်ကိုလည်း နိုင်ငံအသီးသီးက ခရစ်ယာန်ရဟန်းတော်များက တာဝန်ယူထားပါတယ်။ ရုံးသုံးဘာသာစကားမှာ အီတလီဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်တယ်လီဖုန်းလိုင်းများ ၊ရုပ်မြင်သံကြားဌာနများရှိပြီး ဗာတီကန်ဥယျာဉ်ထဲမှာ ရှိတဲ့ ဗာတီကန်ရေဒီယိုဌာနကနေ ဘာသာစကား ၂၀ နဲ့ ကမ္ဘာကိုထုတ်လွှင့်လျှက်ရှိပါတယ်။ ဗာတီကန်ဘဏ်လည်းရှိပြီးတော့ ATM ငွေထုတ်စက်တွေမှာတော့ လက်တင်ဘာသာစကားကို အသုံးပြုထားပါတယ်။

ရဲအရာရှိတွေ ၊ အလုပ်သမားတွေ ၊ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဘောလုံးအသင်းလည်းရှိပါတယ်။ မီတာ ၃၀၀ သာရှည်တဲ့ အတိုဆုံးရထားလမ်းလည်းရှိပါသေးတယ်။ ဒီရထားလမ်းကိုတော့ သွင်းကုန်ထုတ်ကုန် ၊ အခမ်းအနားပစ္စည်း စတဲ့ကုန်တွေကိုသယ်ဖို့အတွက်သာ အသုံးပြုပါတယ်။

ဗာတီကန်မှာ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ပန်းချီကားတွေရှိနေပြီး ဒါတွေ တစ်ကား တစ်မိနစ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် နှစ်နဲ့ချီပြီးကြာမယ်လို့ ဆိုကြတဲ့အထိ များပြားလွန်းပါတယ်။ နာမည်အကြီးဆုံးပန်းချီကတော့ စစ်စတင်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်းမျက်နှာကျက်က စတုရန်းပေပေါင်း ၆၀၀၀ကျော်အောင် ကြီးမားတဲ့ မိုက်ကယ်အိန်ဂျလိုရဲ့ လက်ရာပန်းချီကားကြီးဖြစ်ပါတယ်။

အီတလီနဲ့ဆက်ထားတဲ့ မြို့တော်နယ်နမိတ်တံခါးကို နေ့အခါဖွင့်ထားပြီး ညအခါမှာတော့ ပိတ်ထားလေ့ရှိပါတယ်။ နိုင်ငံရဲ့ အဓိကဝင်ငွေကို ခရီးသွားလုပ်ငန်း ၊ ရောင်းချတဲ့အမှတ်တရပစ္စည်းများ နဲ့ ဘုရားကျောင်းပြတိုက်များ ဝင်ကြေတွေကနေ ရရှိပါတယ်။ အီတလီလူမျိုးတွေဆောင်ရတဲ့ အခွန်ရဲ့ ၈% ကို ဗာတီကန်ကို လှူဖို့လည်း ခွင့်ပြုထားပါတယ်။

ဗာတီကန်စီးတီးဟာ ၁၉၈၄ခုနှစ်ကတည်းက ယူနက်စကိုရဲ့ ကမ္ဘာ့သမိုင်းဝင် အမွေအနှစ်နေရာတစ်ခု အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး  နိုင်ငံတကာမှ အထူးကာကွယ်မှုပေးရမည့် သမိုင်းဝင်နယ်မြေ တစ်ခုအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံခဲ့ရပါတယ်။ ခရီးသွားလာရခြင်းကို နှစ်သက်တဲ့သူတွေအတွက်တော့ ထူးခြားမှု သမိုင်းဝင် ဗိသုကာ အနုပညာလက်ရာတွေနဲ့ ဗာတီကန်စီးတီးဟာ မသွားမဖြစ်လည်ပတ်လေ့ရှိတဲ့ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာပါတော့တယ်။

Leave a Reply