တခ်ိန္က အေရွ႕ေတာင္အာရွရဲ႕အေကာင္းဆုံး တကၠသုိလ္ (သုိ႔) ရန္ကုန္တကၠသုိလ္အေၾကာင္း

Posted on

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ကမာ႐ြတ္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ တည္ရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဆုံးေသာ တကၠသိုလ္ ျဖစ္သည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ အေစာဆုံး တကၠသိုလ္မ်ားတြင္လည္း ပါဝင္သည္။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကမာ႐ြတ္ၿမိဳ႕နယ္ အင္းယားကန္၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္၊ ျပည္လမ္း ႏွင့္ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္းတို႔ ဆုံရာတြင္ တည္ရွိသည္။ ပင္မတကၠသိုလ္ေက်ာင္းဝန္း ႏွင့္ လႈိင္ေက်ာင္းဝန္း ဟူ၍ ၂ မ်ိဳးရွိၿပီး၊ ဂ်ပ္ဆင္ ဘုရားေက်ာင္းမွာ ပင္မ ေက်ာင္းဝန္း အတြင္းတြင္ ရွိသည္။ ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ အနီးတြင္ရွိေသာ အထင္ကရ သစ္ပုတ္ပင္ႀကီးသည္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၂ ရက္ေန႔က တိုက္ခတ္သြား နာဂစ္မုန္တိုင္းဒဏ္ကို ႀကံ႕ႀကံ႕ခံၿပီး မားမားမတ္မတ္ ဆက္လက္ရပ္တည္လ်က္ရွိသည္။

ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ကို ၁၈၇၈ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသၽွ-အိႏၵိယရွိ ကလကၠတား တကၠသိုလ္ လက္ေအာက္ခံ ရန္ကုန္ ေကာလိပ္ အျဖစ္ စတင္ တည္ေထာင္ ခဲ့သည္။ ကိုလိုနီေဒသမ်ား၏ ပညာေရးအတြက္ ဖြဲ႕စည္းထားခဲ့ေသာ ပညာေရးဌာနမွ တိုက္႐ိုက္ ကိုင္တြယ္ခဲ့သည္။ ၁၉၀၄ ခုႏွစ္တြင္ အစိုးရေကာလိပ္ ဟု အမည္ေျပာင္း ခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၂၀ တြင္ ယူနီဗာစီတီ ေကာလိပ္ ႏွင့္ ဂ်ပ္ဆင္(ယုဒသန္)ေကာလိပ္ ဟူ၍ ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။

ယူနီဗာစီတီ ေကာလိပ္မွာ ဘာသာေရး ႏွင့္ မသက္ဆိုင္ေသာ ေက်ာင္းျဖစ္ၿပီး၊ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္မွာ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္ သာသနာ အေျချပဳ ေက်ာင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္ သာသနာျပဳအဖြဲ႕မွ ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္ အား ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ လက္ေအာက္ခံ သီးျခားလြတ္လပ္သည့္ေက်ာင္း အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳခဲ့သည္။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ကို အဂၤလန္ ႏိုင္ငံရွိ ေအာက္စဖို႔ ႏွင့္ ကိန္းဘရစ္ခ္် တကၠသိုလ္တို႔၏ စနစ္အတိုင္း ဖြဲ႕စည္း တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၀ ႏွင့္ ၅၀ ခုႏွစ္မ်ား အတြင္းတြင္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ၏ အေကာင္းဆုံး တကၠသိုလ္ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး အာရွအဆင့္တြင္လည္း ထိပ္တန္း ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ အျခား အာရွႏိုင္ငံ မ်ားမွ ေက်ာင္းသားမ်ား လာေရာက္ ပညာဆည္းပူးရာ တကၠသိုလ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ကို ပါေမာကၡမ်ား ေကာင္စီ၊ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ အစိုးရအရာရွိမ်ား ပူးေပါင္းအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၆၂ ခုႏွစ္၊ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီ လက္ထက္တြင္ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရး ဦးစီးဌာနမွ တိုက္႐ိုက္ခ်ဳပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ ေက်ာင္းတြင္း သင္ၾကားေရး ဘာသာစကားအားလည္း အဂၤလိပ္ဘာသာမွ ျမန္မာဘာသာသို႔ ေျပာင္းလဲခဲ့ျပန္သည္။

မၾကာမီ ပညာေရး အဆင့္အတန္း တျဖည္းျဖည္း နိမ့္က်လာခဲ့ရာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာမွ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းမ်ား ရပ္တန္႔ သြားခဲ့ရသည္။ ေဆးပညာ၊ ေဘာဂေဗဒ ႏွင့္ ပညာေရးဌာနမ်ားအား သီးျခားေက်ာင္းမ်ား အျဖစ္ ခြဲထုတ္ၿပီးခ်ိန္တြင္ ရန္ကုန္ ဝိဇၨာႏွင့္ သိပၸံ တကၠသိုလ္ ဟုအမည္ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။ ၈၈၈၈ လူထု အုံႂကြမႈ ကာလအၿပီးမွ စ၍ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္သည္ အခ်ိန္ အကန္႔အသတ္ မရွိ ပိတ္ထားျခင္းခံခဲ့ရၿပီး ယေန႔တိုင္ ဘြဲ႕လြန္ ႏွင့္ ဒီပလိုမာ သင္တန္း အနည္းငယ္သာ သင္ၾကားေပးလ်က္ရွိသည္။

၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္၏ ၇၅ ႏွစ္ျပည့္ စိန္ရတုသဘင္အား တစ္ပတ္ၾကာ က်င္းပခဲ့ၿပီး န.ဝ.တ အစိုးရမွ က်ပ္သိန္း ၆၃၀ တန္ စိန္ရတုခန္းမကို ေဆာက္လုပ္ခဲ့သည့္အျပင္ အထိမ္းအမွတ္ တံဆိပ္ေခါင္း ႏွစ္မ်ိဳးလည္း ထုတ္ေဝခဲ့သည္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၇ ရက္ေန႔တြင္ တရားမၽွတမႈမရွိေသာ တကၠသိုလ္ စည္းမ်ဥ္းမ်ားအတြက္ ေက်ာင္းသားမ်ား ေက်ာင္းဝင္းအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပေနစဥ္ ဦးေနဝင္း၏ တပ္မ်ား ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ တစ္ဒါဇင္ခန္႔ ေသဆုံးခဲ့ရသည့္အျပင္ သမိုင္းဝင္ ဗမာႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ(ဗ.က.သ) အေဆာက္အဦးပါ ဒိုင္းနမိုက္ႏွင့္ ေဖါက္ခြဲ ဖ်က္စီးခံခဲ့ရသည္။

၁၉၇၄ ဒီဇင္ဘာ ၅ ရက္ေန႔တြင္ က်ိဳက္ကၠဆံကြင္းအတြင္း ျပသထားေသာ ဦးသန္႔၏ ႐ုပ္အေလာင္းကို ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားမွ ခိုးယူၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ဈာပနျဖင့္ သၿဂႋဳလ္ေပးရန္ ဆႏၵျပ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ စစ္တပ္မွ ေက်ာင္းဝင္းအတြင္း ဝင္ေရာက္ စီးနင္းၿပီး ဦးသန္႔ အေလာင္းကို ျပန္လည္ ယူငင္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေက်ာင္းသား အခ်ိဳ႕ ေသဆုံးခဲ့ရသည္။

ထင္ရွားေသာ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားမ်ားမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ၊ ေဒါက္တာဘေမာ္ ၊ ကာတြန္း ဘကေလး ၊ သိန္းေဖျမင့္ ၊ ဦးရာဇတ္ ၊ ဦးႏု ၊ ဦးသန္႔ ၊ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ ၊ ဦးေနဝင္း ၊ ဆာေမာင္ခင္ ၊ ၿမိဳ႕မ-ဦးသန္းႂကြယ္ ၊ ေဒၚခင္မ်ိဳးခ်စ္ ၊ ေဒါက္တာသန္းထြန္း ၊ မင္းသုဝဏ္ ၊ ႏိုင္ေ႐ႊက်င္ ၊ ဦးၾကည္ေမာင္ ၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ခင္ၫြန္႔ ၊ လူထုေဒၚအမာ ႏွင့္ ေကာလိပ္ဂ်င္ေနဝင္း တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွရဲ႕ အေကာင္းဆုံးတကၠသုိလ္မွာ ဘယ္လုိသင္ခဲ့သလဲ ဆုိတာကို မသိေသးတဲ့သူေတြေအာက္က ဗီဒီယိုမွာၾကည့္ရႈႏုိင္ပါတယ္။ ၁၉၅၇ခုႏွစ္က ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ရဲ႕စာသင္ခ်ိန္တစ္ခုကို ရုိက္ကူးထားတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ သင္တဲ႔သူက ပေရာ္ဖက္ဆာ ေဒါက္တာေက်ာ္သက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒါက္တာေက်ာ္သက္ဆိုတာ 1921 ရန္ကုန္မွာေမြးဖြားႀကီးျပင္းခဲ႔ျပီး မြန္ ဗမာစပ္လူငယ္တစ္ဦးျဖစ္ျပီး London University မွ သမိုင္းဆိုင္ရာ ပါရဂူဘဲြ႕ကိုရခဲ႔တယ္။ PhD ဘဲြ႔အျပီး ကမၻာေက်ာ္ Yale တကၠသိုလ္ႀကီးရဲ႕ ဘဲြ႕လြန္တန္းေတြမွာႏွစ္ ႏွစ္ႀကာစာသင္ႀကာပို႔ခ်ခဲ႔ျပီးရန္ကုန္ အေရွ႕တိုင္း သမိုင္းပညာဌာနမွာ ပေရာ္ဖက္ဆာ အျဖစ္တာဝန္ထမ္းေဆာင္သြားခဲ႔တယ္။

VIDEO

ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ပိတ္ခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္းအရင္း
VIDEO

Myanmar Wikipedia

——————————–

တချိန်က အရှေ့တောင်အာရှရဲ့အကောင်းဆုံး တက္ကသိုလ် (သို့) ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်အကြောင်း (unicode)

ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော တက္ကသိုလ် ဖြစ်သည်။ အရှေ့တောင်အာရှ၏ အစောဆုံး တက္ကသိုလ်များတွင်လည်း ပါဝင်သည်။

ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သည် ရန်ကုန်မြို့ ကမာရွတ်မြို့နယ် အင်းယားကန်၏ အနောက်တောင်ဘက်၊ ပြည်လမ်း နှင့် တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်းတို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။ ပင်မတက္ကသိုလ်ကျောင်းဝန်း နှင့် လှိုင်ကျောင်းဝန်း ဟူ၍ ၂ မျိုးရှိပြီး၊ ဂျပ်ဆင် ဘုရားကျောင်းမှာ ပင်မ ကျောင်းဝန်း အတွင်းတွင် ရှိသည်။ ဘွဲ့နှင်းသဘင် အနီးတွင်ရှိသော အထင်ကရ သစ်ပုတ်ပင်ကြီးသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့က တိုက်ခတ်သွား နာဂစ်မုန်တိုင်းဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံပြီး မားမားမတ်မတ် ဆက်လက်ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။

ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်ကို ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ-အိန္ဒိယရှိ ကလက္ကတား တက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ ရန်ကုန် ကောလိပ် အဖြစ် စတင် တည်ထောင် ခဲ့သည်။ ကိုလိုနီဒေသများ၏ ပညာရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့သော ပညာရေးဌာနမှ တိုက်ရိုက် ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် အစိုးရကောလိပ် ဟု အမည်ပြောင်း ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၂၀ တွင် ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ် နှင့် ဂျပ်ဆင်(ယုဒသန်)ကောလိပ် ဟူ၍ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ်မှာ ဘာသာရေး နှင့် မသက်ဆိုင်သော ကျောင်းဖြစ်ပြီး၊ ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်မှာ နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် သာသနာ အခြေပြု ကျောင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန် နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် သာသနာပြုအဖွဲ့မှ ဂျပ်ဆင်ကောလိပ် အား ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ သီးခြားလွတ်လပ်သည့်ကျောင်း အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို အင်္ဂလန် နိုင်ငံရှိ အောက်စဖို့ နှင့် ကိန်းဘရစ်ခ်ျ တက္ကသိုလ်တို့၏ စနစ်အတိုင်း ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၀ နှင့် ၅၀ ခုနှစ်များ အတွင်းတွင် အရှေ့တောင် အာရှ၏ အကောင်းဆုံး တက္ကသိုလ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး အာရှအဆင့်တွင်လည်း ထိပ်တန်း ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အခြား အာရှနိုင်ငံ များမှ ကျောင်းသားများ လာရောက် ပညာဆည်းပူးရာ တက္ကသိုလ် ဖြစ်ခဲ့သည်။

ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို ပါမောက္ခများ ကောင်စီ၊ ပညာရှင်များနှင့် အစိုးရအရာရှိများ ပူးပေါင်းအုပ်ချုပ်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ လက်ထက်တွင် အဆင့်မြင့် ပညာရေး ဦးစီးဌာနမှ တိုက်ရိုက်ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကျောင်းတွင်း သင်ကြားရေး ဘာသာစကားအားလည်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာမှ မြန်မာဘာသာသို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြန်သည်။ မကြာမီ ပညာရေး အဆင့်အတန်း တဖြည်းဖြည်း နိမ့်ကျလာခဲ့ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမှ အသိအမှတ်ပြုခြင်းများ ရပ်တန့် သွားခဲ့ရသည်။ ဆေးပညာ၊ ဘောဂဗေဒ နှင့် ပညာရေးဌာနများအား သီးခြားကျောင်းများ အဖြစ် ခွဲထုတ်ပြီးချိန်တွင် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ တက္ကသိုလ် ဟုအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၈၈၈၈ လူထု အုံကြွမှု ကာလအပြီးမှ စ၍ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သည် အချိန် အကန့်အသတ် မရှိ ပိတ်ထားခြင်းခံခဲ့ရပြီး ယနေ့တိုင် ဘွဲ့လွန် နှင့် ဒီပလိုမာ သင်တန်း အနည်းငယ်သာ သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၏ ၇၅ နှစ်ပြည့် စိန်ရတုသဘင်အား တစ်ပတ်ကြာ ကျင်းပခဲ့ပြီး န.ဝ.တ အစိုးရမှ ကျပ်သိန်း ၆၃၀ တန် စိန်ရတုခန်းမကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့်အပြင် အထိမ်းအမှတ် တံဆိပ်ခေါင်း နှစ်မျိုးလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၁၉၆၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၇ ရက်နေ့တွင် တရားမျှတမှုမရှိသော တက္ကသိုလ် စည်းမျဉ်းများအတွက် ကျောင်းသားများ ကျောင်းဝင်းအတွင်း ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြနေစဉ် ဦးနေဝင်း၏ တပ်များ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် တစ်ဒါဇင်ခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည့်အပြင် သမိုင်းဝင် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ(ဗ.က.သ) အဆောက်အဦးပါ ဒိုင်းနမိုက်နှင့် ဖေါက်ခွဲ ဖျက်စီးခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၄ ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ကျိုက်က္ကဆံကွင်းအတွင်း ပြသထားသော ဦးသန့်၏ ရုပ်အလောင်းကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများမှ ခိုးယူပြီး နိုင်ငံတော်ဈာပနဖြင့် သင်္ဂြိုလ်ပေးရန် ဆန္ဒပြ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်မှ ကျောင်းဝင်းအတွင်း ဝင်ရောက် စီးနင်းပြီး ဦးသန့် အလောင်းကို ပြန်လည် ယူငင်ခဲ့သောကြောင့် ကျောင်းသား အချို့ သေဆုံးခဲ့ရသည်။

ထင်ရှားသော ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများမှာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ၊ ဒေါက်တာဘမော် ၊ ကာတွန်း ဘကလေး ၊ သိန်းဖေမြင့် ၊ ဦးရာဇတ် ၊ ဦးနု ၊ ဦးသန့် ၊ ဒေါက်တာမောင်မောင် ၊ ဦးနေဝင်း ၊ ဆာမောင်ခင် ၊ မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ် ၊ ဒေါ်ခင်မျိုးချစ် ၊ ဒေါက်တာသန်းထွန်း ၊ မင်းသုဝဏ် ၊ နိုင်ရွှေကျင် ၊ ဦးကြည်မောင် ၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ခင်ညွန့် ၊ လူထုဒေါ်အမာ နှင့် ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း တို့ဖြစ်ကြသည်။

အရှေ့တောင်အာရှရဲ့ အကောင်းဆုံးတက္ကသိုလ်မှာ ဘယ်လိုသင်ခဲ့သလဲ ဆိုတာကို မသိသေးတဲ့သူတွေအောက်က ဗီဒီယိုမှာကြည့်ရှုနိုင်ပါတယ်။ ၁၉၅၇ခုနှစ်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ရဲ့စာသင်ချိန်တစ်ခုကို ရိုက်ကူးထားတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ သင်တဲ့သူက ပရော်ဖက်ဆာ ဒေါက်တာကျော်သက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါက်တာကျော်သက်ဆိုတာ 1921 ရန်ကုန်မှာမွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့ပြီး မွန် ဗမာစပ်လူငယ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး London University မှ သမိုင်းဆိုင်ရာ ပါရဂူဘွဲ့ကိုရခဲ့တယ်။ PhD ဘွဲ့အပြီး ကမ္ဘာကျော် Yale တက္ကသိုလ်ကြီးရဲ့ ဘွဲ့လွန်တန်းတွေမှာနှစ် နှစ်ကြာစာသင်ကြာပို့ချခဲ့ပြီးရန်ကုန် အရှေ့တိုင်း သမိုင်းပညာဌာနမှာ ပရော်ဖက်ဆာ အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်သွားခဲ့တယ်။

VIDEO

ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ပိတ်ခဲ့ရတဲ့အကြောင်းအရင်း
VIDEO

Leave a Reply