ေျမာက္အေမရိက ရဲ႕ ေရွးဦးသမုိင္း

Posted on

ေဒသခံအင္ဒီးယန္းမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား၏ ပါးစပ္ရာဇဝင္ေပါင္းမ်ားစြာကြဲျပားျခားနားေနေသာ္လည္း ေရွးေဟာင္းသုေတသနပညာရွင္မ်ား၊ မႏုႆေဗဒပညာရွင္မ်ား ႏွင့္ သိပၸံပညာရွင္မ်ား၏ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ ဘီစီ ၃၅ဝဝဝခန္႔မွအစျပဳ၍ ေျမာက္အေမရိကတိုက္သို႔ လူသားတို႔ စတင္ေရာက္ရွိ ခဲ့သည္။ ထိုကာလသည္ ဂ်ပန္ႏွင့္ စကင္ဒီေနးဗီးယားေဒသမ်ား၌ လူသားတို႔စတင္အေျခခ်သည့္ ကာလလည္းျဖစ္သည္။

ေရွးဦးစြာ ေရာက္ရွိအေျခခ်သူမ်ားမွာ ဆိုက္ေဗးရီးယားေဒသရွိ လွည့္လည္သြားလာေနသူမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားျဖစ္ၿပီး သားေကာင္ႀကီးမ်ားေနာက္သို႔ လိုက္ပါရင္း ေရာက္ရွိလာသည္ဟုယူဆၾကသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀၀ မွ ၁၄၀၀၀ ၾကားကာလတြင္ အေရွ႕ေျမာက္အာရွႏွင့္ အလက္စကားတို႔အား တံတားသဖြယ္ ဆက္သြယ္ေပးထားေသာ မိုင္၆ဝဝခန္႔ ရွည္လ်ားသည့္ ကုန္းေျမရွိခဲ့ေၾကာင္း ဘူမိေဗဒပညာရွင္ မ်ားယုံၾကည္ၾကသည္။ ေျပာင္းေ႐ႊ႕မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သတ္၍ တိက်သည့္အခ်ိန္အပိုင္းအျခား ျပဆိုရန္ခက္ခဲေသာ္လည္း လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္ ၁၁ဝဝဝႏွင့္ ၁၄ဝဝဝၾကားတြင္ ျဖစ္ေၾကာင္းပညာရွင္မ်ားမွ ခန္႔မွန္းၾကသည္။ ထို႔အျပင္ အသစ္ထပ္မံေတြ႕ရွိသည့္ အေထာက္အထားမ်ားအရ အျခားအာရွႏွင့္ ဥေရာပေဒသမ်ားမွလည္း ေရေၾကာင္း၊ ကုန္းေၾကာင္းမ်ားျဖင့္ ေရာက္ရွိလာေၾကာင္း ယူဆၾကသည္။

ေျမာက္အေမရိကတိုက္အား ဥေရာပမွ ေရွးဦးစြာေတြ႕ခဲ့သူမ်ားမွာ ဗိုက္ကင္း(Vikings)လူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္သည္။ ၎တို႔သည္ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းတစ္ေလၽွာက္ လွည့္ပတ္သြားလာ ေသာသေဘာသၤားမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ဗိုက္ကင္းတို႔သည္ သေဘာမ်ၤားျဖင့္ ကမၻာ့ေရျပင္မ်ားေပၚတြင္ ႏွစ္ေပါင္းငါးေထာင္မၽွ လွည့္လည္ သြားလာခဲ့ၾကသည္။ ေၾကးေခတ္တြင္ လူတို႔သိထားၿပီးသမၽွ ေရျပင္မ်ားေပၚတြင္ ဗိုက္ကင္းေလွသေဘာမ်ၤား ေရာက္ခဲ့သည္ ခ်ည္းျဖစ္သည္ဟု ယူဆၾကသည္။ ကမၻာ့ေျမာက္ပိုင္း နယ္ေျမ မွဗိုက္ကင္းမ်ားသည္ ကုန္သြယ္၊ ကုန္သည္မ်ား မဟုတ္ၾကပဲ ယင္းတို႔အေျခခ်ေနထိုင္ဖို႔ နယ္ေျမသစ္မ်ား ခ်ဲ႕ထြင္သူမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ဗိုက္ကင္းတို႔သည္ သူတစ္ပါးနယ္ေျမ မ်ားကိုအၫွာအတာ ကင္းမဲ့စြာ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္ တတ္သူမ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး “ကိုလံဘတ္” ကို မေမြးမီ ႏွစ္ရာေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက ေျမာက္အေမရိကတိုက္ သို႔ ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။

ဗိုက္ကင္းလူမ်ိဳးမ်ားအနက္မွ လိဖ္အဲရစ္ဆင္ (Leif Ericson) ဆိုသူသည္ ေျမာက္အေမရိကတိုက္ေပၚတြင္ ပထမဦးဆုံး ေျခခ်ႏိုင္သူ ျဖစ္ခဲ့သည္။ သူ၏ခရီးစဥ္တြင္ သေဘၤာတစ္စီးႏွင့္ ဗိုက္ကင္းလူမ်ိဳး သုံးဆယ့္ငါးဦးသာ ပါဝင္သည္။ သူအသုံးျပဳခဲ့သည့္ သေဘၤာမွာ အစဥ္အလာရွိသည့္ သေဘၤာျဖစ္ၿပီး ဘဂ်ာနီဟာဂ်ပ္ဆန္ဆိုသူထံမွ ဝယ္ယူခဲ့သည္။ ဗိုက္ကင္း စူးစမ္းရွာေဖြေရးသမား ဘဂ်ာနီသည္ လိဖ္ထက္ေစာၿပီး အေမရိကတိုက္ကို ေတြ႕ခဲ့သူျဖစ္ႏိုင္သည္။ ၉၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ဘဂ်ာနီသည္ စူးစမ္းရွာေဖြေရးခရီးထြက္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ သူ႕ခရီးစဥ္အေၾကာင္းႏွင့္ သူေရာက္ရွိခဲ့သည္ဆိုေသာေဒသမ်ား အေၾကာင္းေရးမွတ္ထားသည္မွာ တိက်မႈမရွိ။ သူ၏ ေျပာဆိုခ်က္မ်ားအား သမိုင္းဆရာအမ်ားစုက လက္သင့္မခံ။ မည္သို႔ပင္ ျဖစ္ေစေျမာက္အေမရိကတိုက္ေပၚတြင္ လိဖ္(Leif Ericson) ေျခခ်ႏိုင္ခဲ့သည္ဆိုသည့္ အခ်က္မွာမူ ယုံမွားသံသယ ျဖစ္ဖြယ္မရွိေခ်။

ခရစ္ႏွစ္ ၁၀၀၃ခုႏွစ္တြင္ “ေသာ္ဖင္းကာဆယ္ဖနီ” အမည္ရွိသည့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးသမား ဦးေဆာင္ၿပီး သေဘာသႍုးစင္း ေပၚတြင္ ေယာက္်ားမ်ားႏွင့္ ၎တို႔မိသားစုမ်ား အျပင္ အိမ္ေမြးတိရိစၧာန္မ်ားကိုပါ သယ္ေဆာင္လာ ၾကသည္။၎တို႔သည္ အေရွ႕ဘက္ကမ္းေျခတစ္ေနရာတြင္ အေျခခ်ၿပီး လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ကိုင္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အေရအတြက္မ်ားျပားလြန္းလွသည့္ ေဒသခံအင္ဒီးယန္းမ်ား၏ အႀကိမ္ႀကိမ္တိုက္ခိုက္မႈ ကိုခံခဲ့ရၿပီး ဗိုက္ကင္းစစ္သည္ေတာ္ မ်ားသည္ပင္ မႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ အခ်ိန္ကာလၾကာျမင့္စြာ တိုက္ခိုက္လာသည္ႏွင့္အမၽွ ဗိုက္ကင္းတို႔ အင္အားနည္းလာၾကသည္။ ၁၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ မေသမေပ်ာက္က်န္ေနသူမ်ားသည္ တစ္စီးတည္းေသာ သေဘာၿဖင့္ ဂရင္းလန္းသို႔ တပ္ဆုပ္ခဲ့ရေလသည္။ ဗိုက္ကင္းမ်ားက ေျမာက္အေမရိကတိုက္ကို ပစ္ပယ္ထားၾကသည္မွာ ကိုလံဘတ္ က ၎တိုက္ကို ျပန္လည္ ေတြ႕ရွိသည့္ အလယ္ေခတ္အထိ ျဖစ္ေတာ့၏။

Myanmar Wikipedia

(ေျမာက္အေမရိကတုိက္ရဲ႕ ထူးျခားခ်က္မ်ား ကို ေနာက္တစ္ပိုစ့္မွာ ဆက္ေရးေပးပါမယ္)

———–

မြောက်အမေရိက ရဲ့ ရှေးဦးသမိုင်း (unicode)

ဒေသခံအင်ဒီးယန်းမျိုးနွယ်စုများ၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်ပေါင်းများစွာကွဲပြားခြားနားနေသော်လည်း ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များ၊ မနုဿဗေဒပညာရှင်များ နှင့် သိပ္ပံပညာရှင်များ၏ တွေ့ရှိချက်များအရ ဘီစီ ၃၅ဝဝဝခန့်မှအစပြု၍ မြောက်အမေရိကတိုက်သို့ လူသားတို့ စတင်ရောက်ရှိ ခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် ဂျပန်နှင့် စကင်ဒီနေးဗီးယားဒေသများ၌ လူသားတို့စတင်အခြေချသည့် ကာလလည်းဖြစ်သည်။

ရှေးဦးစွာ ရောက်ရှိအခြေချသူများမှာ ဆိုက်ဗေးရီးယားဒေသရှိ လှည့်လည်သွားလာနေသူမျိုးနွယ်စုများဖြစ်ပြီး သားကောင်ကြီးများနောက်သို့ လိုက်ပါရင်း ရောက်ရှိလာသည်ဟုယူဆကြသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀၀ မှ ၁၄၀၀၀ ကြားကာလတွင် အရှေ့မြောက်အာရှနှင့် အလက်စကားတို့အား တံတားသဖွယ် ဆက်သွယ်ပေးထားသော မိုင်၆ဝဝခန့် ရှည်လျားသည့် ကုန်းမြေရှိခဲ့ကြောင်း ဘူမိဗေဒပညာရှင် များယုံကြည်ကြသည်။ ပြောင်းရွှေ့မှုများနှင့်ပတ်သတ်၍ တိကျသည့်အချိန်အပိုင်းအခြား ပြဆိုရန်ခက်ခဲသော်လည်း လွန်ခဲ့သည့်နှစ် ၁၁ဝဝဝနှင့် ၁၄ဝဝဝကြားတွင် ဖြစ်ကြောင်းပညာရှင်များမှ ခန့်မှန်းကြသည်။ ထို့အပြင် အသစ်ထပ်မံတွေ့ရှိသည့် အထောက်အထားများအရ အခြားအာရှနှင့် ဥရောပဒေသများမှလည်း ရေကြောင်း၊ ကုန်းကြောင်းများဖြင့် ရောက်ရှိလာကြောင်း ယူဆကြသည်။

မြောက်အမေရိကတိုက်အား ဥရောပမှ ရှေးဦးစွာတွေ့ခဲ့သူများမှာ ဗိုက်ကင်း(Vikings)လူမျိုးများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ပင်လယ်ရေကြောင်းတစ်လျှောက် လှည့်ပတ်သွားလာ သောသဘောင်္သားများဖြစ်ကြသည်။ ဗိုက်ကင်းတို့သည် သဘောင်္များဖြင့် ကမ္ဘာ့ရေပြင်များပေါ်တွင် နှစ်ပေါင်းငါးထောင်မျှ လှည့်လည် သွားလာခဲ့ကြသည်။ ကြေးခေတ်တွင် လူတို့သိထားပြီးသမျှ ရေပြင်များပေါ်တွင် ဗိုက်ကင်းလှေသဘောင်္များ ရောက်ခဲ့သည် ချည်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ကမ္ဘာ့မြောက်ပိုင်း နယ်မြေ မှဗိုက်ကင်းများသည် ကုန်သွယ်၊ ကုန်သည်များ မဟုတ်ကြပဲ ယင်းတို့အခြေချနေထိုင်ဖို့ နယ်မြေသစ်များ ချဲ့ထွင်သူများဖြစ်ကြသည်။ ဗိုက်ကင်းတို့သည် သူတစ်ပါးနယ်မြေ များကိုအညှာအတာ ကင်းမဲ့စွာ ကျူးကျော်သိမ်းပိုက် တတ်သူများ ဖြစ်ကြပြီး “ကိုလံဘတ်” ကို မမွေးမီ နှစ်ရာပေါင်းများစွာကတည်းက မြောက်အမေရိကတိုက် သို့ ရောက်ခဲ့ကြသည်။

ဗိုက်ကင်းလူမျိုးများအနက်မှ လိဖ်အဲရစ်ဆင် (Leif Ericson) ဆိုသူသည် မြောက်အမေရိကတိုက်ပေါ်တွင် ပထမဦးဆုံး ခြေချနိုင်သူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ၏ခရီးစဉ်တွင် သင်္ဘောတစ်စီးနှင့် ဗိုက်ကင်းလူမျိုး သုံးဆယ့်ငါးဦးသာ ပါဝင်သည်။ သူအသုံးပြုခဲ့သည့် သင်္ဘောမှာ အစဉ်အလာရှိသည့် သင်္ဘောဖြစ်ပြီး ဘဂျာနီဟာဂျပ်ဆန်ဆိုသူထံမှ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ဗိုက်ကင်း စူးစမ်းရှာဖွေရေးသမား ဘဂျာနီသည် လိဖ်ထက်စောပြီး အမေရိကတိုက်ကို တွေ့ခဲ့သူဖြစ်နိုင်သည်။ ၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ဘဂျာနီသည် စူးစမ်းရှာဖွေရေးခရီးထွက်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူ့ခရီးစဉ်အကြောင်းနှင့် သူရောက်ရှိခဲ့သည်ဆိုသောဒေသများ အကြောင်းရေးမှတ်ထားသည်မှာ တိကျမှုမရှိ။ သူ၏ ပြောဆိုချက်များအား သမိုင်းဆရာအများစုက လက်သင့်မခံ။ မည်သို့ပင် ဖြစ်စေမြောက်အမေရိကတိုက်ပေါ်တွင် လိဖ်(Leif Ericson) ခြေချနိုင်ခဲ့သည်ဆိုသည့် အချက်မှာမူ ယုံမှားသံသယ ဖြစ်ဖွယ်မရှိချေ။

ခရစ်နှစ် ၁၀၀၃ခုနှစ်တွင် “သော်ဖင်းကာဆယ်ဖနီ” အမည်ရှိသည့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးသမား ဦးဆောင်ပြီး သဘောင်္သုံးစင်း ပေါ်တွင် ယောက်ျားများနှင့် ၎င်းတို့မိသားစုများ အပြင် အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်များကိုပါ သယ်ဆောင်လာ ကြသည်။၎င်းတို့သည် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေတစ်နေရာတွင် အခြေချပြီး လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော် အရေအတွက်များပြားလွန်းလှသည့် ဒေသခံအင်ဒီးယန်းများ၏ အကြိမ်ကြိမ်တိုက်ခိုက်မှု ကိုခံခဲ့ရပြီး ဗိုက်ကင်းစစ်သည်တော် များသည်ပင် မနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ အချိန်ကာလကြာမြင့်စွာ တိုက်ခိုက်လာသည်နှင့်အမျှ ဗိုက်ကင်းတို့ အင်အားနည်းလာကြသည်။ ၁၀၀၆ ခုနှစ်တွင် မသေမပျောက်ကျန်နေသူများသည် တစ်စီးတည်းသော သဘောဖြင့် ဂရင်းလန်းသို့ တပ်ဆုပ်ခဲ့ရလေသည်။ ဗိုက်ကင်းများက မြောက်အမေရိကတိုက်ကို ပစ်ပယ်ထားကြသည်မှာ ကိုလံဘတ် က ၎င်းတိုက်ကို ပြန်လည် တွေ့ရှိသည့် အလယ်ခေတ်အထိ ဖြစ်တော့၏။

Myanmar Wikipedia

(မြောက်အမေရိကတိုက်ရဲ့ ထူးခြားချက်များ ကို နောက်တစ်ပိုစ့်မှာ ဆက်ရေးပေးပါမယ်)

Leave a Reply