အဂၤလန္ရဲ႕ ကမာၻ႔အံ့ဖြယ္ေနရာတစ္ခု (သုိ႔) Stonehenge အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ

Posted on

စတုန္းဟင္းခ္် (Stonehenge) ဆိုသည္မွာ သမိုင္းမတိုင္မီ ကာလကပင္ တည္ရွိခဲ့ေသာ အထိမ္းအမွတ္ အေဆာက္အဦး တစ္ခုျဖစ္ၿပီး အဂၤလန္ႏိုင္ငံ ဝစ္႐ႈိင္းယား (Wiltshire) ခ႐ိုင္ အမတ္စ္ဘူရီ (Amesbury) ၿမိဳ႕ ေျမာက္ဖက္ ၂မိုင္ (၃.၂ကီလိုမီတာ) အကြာ စလစ္စ္ဘူရီ (Salisbury) ၿမိဳ႕၏ ေျမာက္ဖက္ ၈.၁မိုင္ (၁၃ ကီလိုမီတာ) အကြာတို႔တြင္ တည္ရွိသည္။

စတုန္းဟင္းခ္်တြင္ ေျမကတုတ္ ႏွင့္ ထိုအရာကို စက္ဝိုင္းပုံသဏၭန္ ဝိုင္းရံထားေသာ ေထာင္မတ္ေနသည့္ ႀကီးမားေသာ ေက်ာက္တုံးမ်ားပါဝင္သည္။

Stonehenge ကိုေက်ာက္တုံးအမ်ဳိးအစား ႏွစ္မ်ဳိးျဖင့္တည္ေဆာက္ထားသည္။ တစ္မ်ဳိးမွာ အရွည္ ၁၈ေပခန္႔ရွိိၿပီး အေလးခ်ိန္ ၂၅တန္ခန္႔ရွိတဲ့ Sarsen သဲေက်ာက္တုံးႀကီးမ်ားျဖစ္သည္။

ေနာက္တစ္မ်ဳိးမွာ bluestone ေခၚ မီးေတာင္ေက်ာက္အမ်ဳိးအစားျဖစ္သည္။ ထူးျခားသည္မွာ bluestone ေက်ာက္အမ်ဳိးအစားထြက္သည့္ အနီးဆုံးေနရာမွာ Stonehenge ႏွင့္ မုိင္ ၂၄၀ ခန္႔ကြာေ၀းျခင္းျဖစ္သည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီက မုိင္ရာခ်ီေ၀းကြာသည့္အရပ္မွ ႀကီးမားလွသည့္ဧရာမေက်ာက္တုံးႀကီးမ်ားကို မည္သည့္နည္းႏွင့္ သယ္ခဲ့ၾကပါသလဲ ၊ မည္သည့္နည္းႏွင့္ မခ်ီခဲ့ၾကပါသလဲ ဆုိသည့္အခ်က္မ်ားမွာ အံၾသဖြယ္ေကာင္းလွသည္။

ေရွးေဟာင္း သုေတသန ပညာရွင္မ်ားက ဤေက်ာက္တုံးသဏၭန္ တည္ေဆာက္မႈသည္ ဘီစီ ၂၅၀၀ ခန္႔ကပင္တည္ရွိခဲ့ၿပီး ဘီစီ ၂၄၀၀ မွ ဘီစီ ၂၂၀၀ အထိ အခ်ိန္ကာလအတြင္း တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာခဲ့သည္ ဟုယူဆၾကသည္။

သို႔ေသာ္ ယခုလက္ရွိေတြ႕ျမင္ေနရေသာ ေက်ာက္တုံးမ်ားမွာ ထိုေနရာရွိ အေစာဆုံး ေက်ာက္တုံးတည္ေဆာက္မႈမ်ား မဟုတ္ေပ။ ပထမဦးဆုံးတည္ေဆာက္မႈတြင္ ပါဝင္ခဲ့ၿပီး ယခုထက္တိုင္ ေဘးပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ေသာ ေျမကတုတ္ႏွင့္ တူးေျမာင္းမ်ားကို ဘီစီ ၃၁၀၀ ခန္႔တြင္ တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကသည္။

ထိုေနရာႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ေနရာမ်ားကို ယူနက္စကို၏ ကမၻာ့ သမိုင္းဝင္ အေမြအႏွစ္မ်ား အျဖစ္ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္တြင္ ထည့္သြင္းခဲ့ၿပီး ေအ့ဗ္ဘူရီ ဟင္းခ္်တည္ေဆာက္မႈမ်ား (Avebury henge monument) ႏွင့္အတူတြဲဖက္၍ စာရင္းသြင္းခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ၏ အမ်ိဳးသားေရးရာ အေရးႀကီး ထိန္းသိမ္းရမည့္ေရွးေဟာင္းတည္ေဆာက္မႈမ်ား (Scheduled Ancient Monument) တြင္လည္း တရားဝင္စာရင္း ဝင္သည္။

စတုန္းဟင္းခ္်ကို အဂၤလန္ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရမွ ပိုင္ဆိုင္ၿပီး အဂၤလိပ္ သမိုင္းဝင္အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးမွ ႀကီးၾကပ္သည္။ ပတ္ဝန္းက်င္ေျမေနရာမ်ားကို မူ ေနရွင္နယ္ ထရပ္စ္ မွ ပိုင္ဆိုင္သည္။

စတုန္းဟင္းခ္် ေရးဗားဆိုက္ ပ႐ိုဂ်က္ (Stonehenge Riverside Project) မွ အသစ္ထပ္မံေတြ႕ရွိရေသာ ေရွးေဟာင္း သုေတသန အေထာက္အထားမ်ားအရ စတုန္းဟင္းခ္်သည္ အေစာဆုံး စတင္တည္ရွိစဥ္ အခါကပင္ သခ်ႋဳင္းေျမအျဖစ္ တည္ရွိခဲ့ေၾကာင္း ၫႊန္ျပေနသည္။

က်န္ရွိေနေသာ အ႐ိုးျပာမ်ားကို ကာဘြန္ဒိတ္တင္း နည္းျဖင့္ ဆန္းစစ္ၾကည့္ရာတြင္ ျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားမွာ ပထမဆုံး တူးေျမာင္းကို အေဆာက္အဦး၏ ပတ္ပတ္လည္တြင္ စတင္တူးေဖာ္ခဲ့ေသာ အခ်ိန္ျဖစ္သည့္ ဘီစီ ၃၀၀၀ ခန္႔ကပင္ စတင္ခဲ့သည္ဟု ၫႊန္ျပေနသည္။

စတုန္းဟင္းခ္်တြင္ ေနာက္ထပ္ အနည္းဆုံး ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀ ေက်ာ္ၾကာသည္အထိ ျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ဆက္လက္ျပဳလုပ္ေနခဲ့ၾကၿပီး ယခု အထိမ္းအမွတ္ျဖစ္ေနေသာ ေက်ာက္တုံးႀကီးမ်ားကို ထူေထာင္ထားခဲ့ၾကသည္ ဟု စတုန္းဟင္းခ္် ေရးဗားဆိုက္ ပ႐ိုဂ်က္၏ ေခါင္းေဆာင္ ပေရာ္ဖက္ဆာ မိုက္ပတ္ကား ပီရာဆင္ကဆိုသည္။

လူအခ်ဳိ႕ကေတာ့ Stonehenge ကို ၿဂဳိဟ္သားမ်ားကတည္ေဆာက္ထားခဲ့သည္ဟု ယုံၾကည္ေနၾကေသာ္လည္း တိက်သည့္ အေထာက္အထားေတာ့ မျပႏုိင္ပါေပ။

ဘာသာေရးအခမ္းအနားမ်ားက်င္းပရာေနရာ ၊ လူသားမ်ားကုိယဇ္ပူေဇာ္သည့္ေနရာ ၊ သခ်ၤဳိင္းေျမေနရာ ျဖစ္ခဲ့သည္ဟု ေတြ႔ရွိခ်က္အခ်ဳိ႕က ဆုိၾကသည္။

တည္ဆာက္ခဲ့သည့္အခ်ိန္မွာလည္း အီဂ်စ္က ပိရမစ္မ်ားကိုတည္ေဆာက္ခ်ိန္ထက္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀၀ခန္႔ေစာသည္ ဟု ပညာရွင္မ်ားက ဆုိၾကသည္။

တခ်ိန္ကေတာ့ လာေရာက္လည္ပတ္သူမ်ားအား ေက်ာက္တုံးႀကီးမ်ားကုိ ထိေတြ႔ခြင့္ေပးထားၿပီး ယခုအခါတြင္ေတာ့ Stonehenge ပတ္လည္အားႀကဳိးျဖင့္၀ုိင္းၿပီး ကန္႔သတ္ထားလုိက္ၿပီျဖစ္သည္။

Ref:
Myanmar Wikipedia
Stonehenge Facts


အင်္ဂလန်ရဲ့ ကမ္ဘာ့အံ့ဖွယ်နေရာတစ်ခု (သို့) Stonehenge အကြောင်းသိကောင်းစရာ (unicode)

စတုန်းဟင်းချ် (Stonehenge) ဆိုသည်မှာ သမိုင်းမတိုင်မီ ကာလကပင် တည်ရှိခဲ့သော အထိမ်းအမှတ် အဆောက်အဦး တစ်ခုဖြစ်ပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဝစ်ရှိုင်းယား (Wiltshire) ခရိုင် အမတ်စ်ဘူရီ (Amesbury) မြို့ မြောက်ဖက် ၂မိုင် (၃.၂ကီလိုမီတာ) အကွာ စလစ်စ်ဘူရီ (Salisbury) မြို့၏ မြောက်ဖက် ၈.၁မိုင် (၁၃ ကီလိုမီတာ) အကွာတို့တွင် တည်ရှိသည်။ စတုန်းဟင်းချ်တွင် မြေကတုတ် နှင့် ထိုအရာကို စက်ဝိုင်းပုံသဏ္ဌန် ဝိုင်းရံထားသော ထောင်မတ်နေသည့် ကြီးမားသော ကျောက်တုံးများပါဝင်သည်။

Stonehenge ကိုကျောက်တုံးအမျိုးအစား နှစ်မျိုးဖြင့်တည်ဆောက်ထားသည်။ တစ်မျိုးမှာ အရှည် ၁၃ပေ အနံ ၇ပေခန့်ရှိပြီး အလေးချိန် ၂၅တန်ခန့်ရှိတဲ့ Sarsen သဲကျောက်တုံးကြီးများဖြစ်သည်။ နောက်တစ်မျိုးမှာ bluestone ခေါ် မီးတောင်ကျောက်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ထူးခြားသည်မှာ bluestone ကျောက်အမျိုးအစားထွက်သည့် အနီးဆုံးနေရာမှာ Stonehenge နှင့် မိုင် ၂၄၀ ခန့်ကွာဝေးခြင်းဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းထောင်ချီက မိုင်ရာချီဝေးကွာသည့်အရပ်မှ ကြီးမားလှသည့်ဧရာမကျောက်တုံးကြီးများကို မည်သည့်နည်းနှင့် သယ်ခဲ့ကြပါသလဲ ၊ မည်သည့်နည်းနှင့် မချီခဲ့ကြပါသလဲ ဆိုသည့်အချက်များမှာ အံသြဖွယ်ကောင်းလှသည်။

ရှေးဟောင်း သုတေသန ပညာရှင်များက ဤကျောက်တုံးသဏ္ဌန် တည်ဆောက်မှုသည် ဘီစီ ၂၅၀ဝ ခန့်ကပင်တည်ရှိခဲ့ပြီး ဘီစီ ၂၄၀ဝ မှ ဘီစီ ၂၂၀ဝ အထိ အချိန်ကာလအတွင်း တိုးတက်ပြောင်းလဲလာခဲ့သည် ဟုယူဆကြသည်။ သို့သော် ယခုလက်ရှိတွေ့မြင်နေရသော ကျောက်တုံးများမှာ ထိုနေရာရှိ အစောဆုံး ကျောက်တုံးတည်ဆောက်မှုများ မဟုတ်ပေ။ ပထမဦးဆုံးတည်ဆောက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ယခုထက်တိုင် ဘေးပတ်ဝန်းကျင်တွင် တွေ့မြင်နိုင်သော မြေကတုတ်နှင့် တူးမြောင်းများကို ဘီစီ ၃၁၀ဝ ခန့်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်နေရာများကို ယူနက်စကို၏ ကမ္ဘာ့ သမိုင်းဝင် အမွေအနှစ်များ အဖြစ် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး အေ့ဗ်ဘူရီ ဟင်းချ်တည်ဆောက်မှုများ (Avebury henge monument) နှင့်အတူတွဲဖက်၍ စာရင်းသွင်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားရေးရာ အရေးကြီး ထိန်းသိမ်းရမည့်ရှေးဟောင်းတည်ဆောက်မှုများ (Scheduled Ancient Monument) တွင်လည်း တရားဝင်စာရင်း ဝင်သည်။ စတုန်းဟင်းချ်ကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ပိုင်ဆိုင်ပြီး အင်္ဂလိပ် သမိုင်းဝင်အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးမှ ကြီးကြပ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်မြေနေရာများကို မူ နေရှင်နယ် ထရပ်စ် မှ ပိုင်ဆိုင်သည်။

စတုန်းဟင်းချ် ရေးဗားဆိုက် ပရိုဂျက် (Stonehenge Riverside Project) မှ အသစ်ထပ်မံတွေ့ရှိရသော ရှေးဟောင်း သုတေသန အထောက်အထားများအရ စတုန်းဟင်းချ်သည် အစောဆုံး စတင်တည်ရှိစဉ် အခါကပင် သင်္ချိုင်းမြေအဖြစ် တည်ရှိခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။ ကျန်ရှိနေသော အရိုးပြာများကို ကာဘွန်ဒိတ်တင်း နည်းဖြင့် ဆန်းစစ်ကြည့်ရာတွင် မြှုပ်နှံမှုများမှာ ပထမဆုံး တူးမြောင်းကို အဆောက်အဦး၏ ပတ်ပတ်လည်တွင် စတင်တူးဖော်ခဲ့သော အချိန်ဖြစ်သည့် ဘီစီ ၃၀ဝ၀ ခန့်ကပင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြနေသည်။ စတုန်းဟင်းချ်တွင် နောက်ထပ် အနည်းဆုံး နှစ်ပေါင်း ၅၀ဝ ကျော်ကြာသည်အထိ မြှုပ်နှံမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်နေခဲ့ကြပြီး ယခု အထိမ်းအမှတ်ဖြစ်နေသော ကျောက်တုံးကြီးများကို ထူထောင်ထားခဲ့ကြသည် ဟု စတုန်းဟင်းချ် ရေးဗားဆိုက် ပရိုဂျက်၏ ခေါင်းဆောင် ပရော်ဖက်ဆာ မိုက်ပတ်ကား ပီရာဆင်ကဆိုသည်။

လူအချို့ကတော့ Stonehenge ကို ဂြိုဟ်သားများကတည်ဆောက်ထားခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်နေကြသော်လည်း တိကျသည့် အထောက်အထားတော့ မပြနိုင်ပါပေ။ ဘာသာရေးအခမ်းအနားများကျင်းပရာနေရာ ၊ လူသားများကိုယဇ်ပူဇော်သည့်နေရာ ၊ သင်္ချိုင်းမြေနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု တွေ့ရှိချက်အချို့က ဆိုကြသည်။ တည်ဆာက်ခဲ့သည့်အချိန်မှာလည်း အီဂျစ်က ပိရမစ်များကိုတည်ဆောက်ချိန်ထက် နှစ်ပေါင်း ၃၀ဝခန့်စောသည် ဟု ပညာရှင်များက ဆိုကြသည်။ တချိန်ကတော့ လာရောက်လည်ပတ်သူများအား ကျောက်တုံးကြီးများကို ထိတွေ့ခွင့်ပေးထားပြီး ယခုအခါတွင်တော့ Stonehenge ပတ်လည်အားကြိုးဖြင့်ဝိုင်းပြီး ကန့်သတ်ထားလိုက်ပြီဖြစ်သည်။

Ref:
Myanmar Wikipedia
Stonehenge Facts

Leave a Reply